کدو زود هضم و کم کالری

نام‌ها:

نام فارسی: کدو

نام انگلیسی: Squash

نام علمی:[Lagenaria vulgaris [4] – Cucurbita pepo [3

نام سنتی: قَرع

معرفی:

گیاهی است یک ساله و خزنده که برگ‌های آن به شکل قلب، پهن و پوشیده از کرک ریز می‌باشد. گل‌های آن زرد رنگ است و گل نر و ماده آن روی یک پایه قرار دارند. ریشه آن باریک، بلند و کمی شیرین است و خوردن جوشانده آن مست‌کننده می‌باشد.[۴] کدو در گروه صیفی‌ها به شمار می‌رود نه میوه‌ها.[۲]

نام کدو‌ در قرآن در آیه ۱۴۶ سوره صافات آمده است:

وَأَنبَتْنَا عَلَیْهِ شَجَرَهً مِّن یَقْطِینٍ

کدو‌ انواع مختلف دارد مانند کدو‌ حلوایی، کدو‌ تنبل یا کدوی زرد و کدوی خورشی یا کدو سبز.[۴]

  • کدو‌ سبز خورشی(مسمایی، خیاری): میوه‌های آن وقتی سبز و نارس هستند، در پخت غذاهایی از قبیل خورش، بورانی و کوکو مصرف می‌شوند.
  • کدوحلوایی: پوست سختی دارد و به خوبی انبار می‌شود و دارای گوشتی با عطر و طعم ملایم و بافتی نرم است که از آن غذاهای گوناگونی تهیه می‌شود.
  • کدوتنبل: میوه‌هایی بزرگ و گوشت‌دار به رنگ زرد یا سفید مایل به زرد دارد و درون آن دانه‌های پهن سفید با مغز سبز رنگی وجود دارد که به عنوان تخمه کدو به مصرف می‌رسند.[۱]

طبع:

دارای طبع سرد و تر است. درجه قوای کدو‌ ۲ و مصلح آن آب عسل، میخک، زیره، نعناع، نمک، روغن زیتون، فلفل، خردل و آبغوره می‌باشد. کدو سبز سریع به هر خلطی که در معده غالب باشد، تبدیل می‌شود پس باید در مزاج‌های گرم با آبغوره و یا سرکه و در مزاج‌های سرد با زیره سیاه و ادویه‌های گرم مصرف شود، در غیر این صورت اخلاط مضر در بدن تولید خواهد شد.[۳]

رویشگاه:

یکی از انواع کدو‌ حلوایی در آمریکا و کادانا و بعضی مناطق دنیا می‌روید که بسیار بزرگ می‌شود و گاهی وزن آن به ۶۰ کیلوگرم نیز می‌رسد. در آمریکا و کانادا این کدوها را برای شب هالوین به کار می‌برند و با آن کیک درست می‌کنند.[۴]

ترکیبات شیمیایی:

در هر صد گرم کدو‌ مواد زیر را می‌توان یافت:[۴]

مواد کدوحلوایی کدوسبز
کالری ۱۸ ۱۸
آب ۹۱ گرم ۹۴ گرم
پروتئین ۱ گرم ۱٫۱ گرم
چربی ۰٫۱ گرم ۰٫۱ گرم
نشاسته ۵٫۴ گرم ۳٫۶ گرم
کلسیم ۲۱ میلی‌گرم ۲۸ میلی‌گرم
۴۵ میلی‌گرم ۳۰ میلی‌گرم
آهن ۰٫۸ میلی‌گرم ۰٫۵ میلی‌گرم
پتاسیم ۲۴ میلی‌گرم ۲٫۲ میلی‌گرم
ویتامین آ ۱۶۰۰ واحد ۴۰۰ واحد
ویتامین ب۱ ۰٫۵ میلی‌گرم ۰٫۰۵ میلی‌گرم
ویتامین ب۲ ۰٫۱۱ میلی‌گرم ۰٫۰۹ میلی‌گرم
ویتامین ب۳ ۰٫۶ میلی‌گرم ۱ میلی‌گرم
ویتامین ث ۹ میلی‌گرم ۲۰ میلی‌گرم

در هر صد گرم تخم کدو‌ مواد زیر موجود است:[۴]

آب ۹۴ گرم پتاسیم ۲٫۲ میلی‌گرم
پروتئین ۱٫۱ گرم ویتامین آ ۴۰۰ واحد
چربی ۰٫۱ گرم ویتامین ب۱ ۰٫۰۵ میلی‌گرم
نشاسته ۳٫۶ گرم ویتامین ب۲ ۰٫۰۹ میلی‌گرم
کلسیم ۲۸ میلی‌گرم ویتامین ب۳ ۱ میلی‌گرم
فسفر ۳۰ میلی‌گرم ویتامین ث ۲۲ میلی‌گرم
آهن ۰٫۴ میلی‌گرم

 

موارد مصرف و اثرات درمانی:

خواص کدو‌ و تخم کدو:

  • کدو‌ از لحاظ طب قدیم ایران سرد و تر، یعنی خنک‌کننده و مرطوب‌کننده است و از لحاظ شیمیایی بدن را قلیایی می‌کند.
  • کدو‌ هم مانند بادمجان چون دارای کالری کمی است، بنابراین مهمترین غذا برای کسانی است که می‌خواهند وزن کم کنند.[۴]
  • کدوی خیاری سرشار از ویتامین‌های B و C و حاوی املاح معدنی نظر کلسیم، فسفر، پتاسیم و آهن است. این کدو به سرعت هضم می‌شود و از نظر انرژی‌زایی ضعیف است، به همین جهت، غذای مناسبی برای اشخاصی است که قصد کاهش وزن دارند.[۱]
  • کدو‌ در تجدید قوای جسم و روح و استحکام بافت‎های بدن نقشی اساسی دارد.[۲]
  • تخم کدوی خام برای دفع کرم روده مؤثر است و چون سمی نیست، اطفال نیز می‌توانند از آن استفاده کنند. برای این منظور باید ۵۰ گرم تخم کدو را پودر کرده و با عسل مخلوط و مصرف کنید. لازم است بعد از ۴ ساعت یک مسهل مانند روغن کرچک بخورید که کرم‌ها دفع شوند.[۴][۱]
  • کدو‌ اثر ملین و مدّر دارد و برای رفع یبوست، بواسیر و سوء‌هاضمه مؤثر است.[۳]
  • تخم کدو‌ ضد یبوست است و به بهبود کار روده‌ها کمک می‌کند.[۱]
  • آش کدو‌ برای رفع تب و جوشانده گل آن برای درد سینه خوب است.[۲]
  • کدو‌ برای اشخاص گرم مزاج و صفراوی غذای خوبی است.
  • کدو‌ خون‌ساز است. برای استفاده از این خاصیت کدو باید آن را همراه با آب غوره و سرکه در روغن زیتون پخت و مصرف کرد.
  • برای رفع دندان‌درد آب کدو‌ غرغره کنید.
  • برای درمان گوش‌درد چند قطره آب کدو‌ در گوش بچکانید.
  • برای برطرف کردن التهاب معده، کبد و کلیه کدوی پخته را روی این اعضاء بگذارید.
  • پوست کدو‌ را خشک کنید، خوردن آن برای درمان بواسیر و خونریزی معده و روده مؤثر است.
  • تخم کدو‌ درمان‌کننده سرفه و برطرف‌کننده اخلاط خون است.
  • برای زخم روده‌ها و مثانه و سوزش مجرای ادرار تخم کدو مصرف کنید.
  • روغن تخم کدو‌ برای رفع تب و دل پیچه مفید است.
  • به اشخاصی که تب دارند کدو‌ می‌دهند تا تب را پایین آورد.[۴]
  • کسانی که چربی خون دارند بهتر است از کدو‌ به مقدار زیاد استفاده کنند. به این صورت که آب کدو‌ مسمایی را گرفته روی آن کمی آبلیمو ریخته، روزی یک لیوان بزرگ میل نمایند.[۲]
  • کدو‌ و تخم کدو‌ هر دو برای پیشگیری از سرطان مفید می‌باشند.[۱]
  • تخم کدو‌ درمانی برای سرطان پروستات و برطرف‌کننده ورم پروستات است. در مردان بالاتر از سن چهل معمولاً غده پروستات شروع به بزرگ شدن می‌کند، بنابراین این اشخاص باید چند روز در هفته کدوحلوایی یا تخم کدو بخورند.
  • کدو‌ و تخم کدو‌ در پیشگیری سرطان ریه بسیار مؤثر هستند. اشخاص سیگاری و حتی آن‌هایی که با این افراد زندگی می‌کنند و به اصطلاح سیگاری دست دوم هستند، برای اینکه مریض نشوند باید از کدو استفاده کنند.[۴]
  • مربای کدوسبز برای تولید خلط صالح، دفع مواد سوداوی و تقویت اعصاب مؤثر است.
  • ترشی کدوسبز لطیف‌کننده، هضم‌کننده غذا و مسکن حرارت خون و صفرا می‌باشد.
  • کدو‌ سبز پخته با ماش و نخود و روغن بادام، برای رطوبت بخشیدن به مغز و بدن و تسکین حرارت کبد مفید است.
  • ترکیب کدوسبز با ماست که از رنده کردن کدوی پخته در ماست حاصل می‌شود همراه با خردل، سیر، فلفل، نمک و نعناع برای سردمزاجان مناسب است و در گرم‌مزاجان نیز بهتر است با کمی نمک و نعناع مصرف شود.
  • پوست کدو‌ سبز در کاهش قندخون افراد دیابتی و تنظیم چربی خون مؤثر است.[۳]
  • مصرف کدو‌ برای کاهش خونریزی بانوان مفید است. همچنین برای رفع بی‌خوابی تجویز می‌گردد.
  • کدو‌ برای مبتلایان به مرض قند غذای مناسبی است. محلول حاصل از پختن له شده مغز دانه آن در آب یا شیر، اثری آرام بخش دارد.
  • کدو‌ مسمایی برای درمان رماتیسم مفید می‌باشد. علاوه بر این خاصیت رقیق‌کنندگی خون را نیز داراست.
  • کدو‌ تنبل یا کدو حلوایی برای درمان ناراحتی‌های پوستی سالمندان و کودکان مفید است.
  • کدوحلوایی برای درمان یرقان و وسواس توصیه می‌شود.
  • کدوحلوایی از بروز سکته‌های قلبی و مغزی در انسان می‌کاهد زیرا وجود بتاکارون در آن سبب کاهش میزان کلسترول خون می‌شود.
  • روایت شده که پیامبر اکرم (ص) فرموده‌اند:” کدو را بخور، زیرا خوردن آن موجب نیکو و زیبا شدن خلق و باز شدن چهره می‌شود و آن غذای من و غذای پیامبران پیش از من بوده است.”[۲]
  • پیامبر خدا فرمودند:” برشما باد کدو، چرا که عقل را افزون می‌سازد و مغز را بزرگ می‌کند.”[۱]

موارد منع مصرف:

  • همانطور که گفته شد کدو سرد است و خوردن کدو در مناطق حاره و گرمسیر بسیار مفید است و بدن را سالم نگه می‌دارد. کدو برای کسانی که طبع سرد دارند و یا در مناطق سردسیر زندگی می‌کنند خوب نیست، زیرا ایجاد نفخ و سنگینی و درد معده می‌کنند، به همین علت این اشخاص اگر بخواهند کدو بخورند، حتماً باید آن را با ادویه‌های گرم مانند خردل، سیر، فلفل و نعناع بخورند.[۳]
  • زیاده‌روی در مصرف کدوحلوایی سبب بی‌اشتهایی و عدم جذب ویتامین C می‌گردد.[۲]

منابع

  1. فرهنگ داروهای گیاهی
  2. درمان بیماری‌ها با داروهای معجزه‌گر گیاهی
  3. تغذیه در طب ایرانی، اسلامی
  4. طبیعت و سلامتی (غذا داروها)

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *