نیمهشب است و ناگهان با دردی شبیه فرو رفتن میخ در ساق پا از خواب میپرید؛ عضلهتان مثل سنگ سفت شده و هر حرکتی درد را بدتر میکند. اگر فکر میکنید فقط کمآبی یا نخوردن موز مقصر است، باید بگوییم علم پزشکی در سال ۲۰۲۵ نظر متفاوتی دارد. واقعیت این است که علت گرفتگی عضلات اغلب یک «اتصالی» در سیستم عصبی بدن است که فرمان استراحت را به عضله نمیرساند. اگر همین الان درد امانتان را بریده و دنبال راهکاری فوری هستید، استفاده از ژل و پماد ضد درد عضلانی قوی مانند ژل ضد درد رستوفید میتواند مثل آبی روی آتش عمل کند، اما برای اینکه این درد فردا شب دوباره سراغتان نیاید، باید ریشه اصلی را پیدا کنیم. در این مقاله از مجله سلامت مفیدطب، نگاهی متفاوت به ۱۰ علت پنهان و ۶ روش قطعی درمان گرفتگی عضلات میاندازیم.
درد عضلانی چیست؟
وقتی از درد عضلانی یا همان میالژی حرف میزنیم، یعنی بافت عضله یا سیستم عصبی متصل به آن تحت فشار است. این درد خودش را به دو چهره متفاوت نشان میدهد: یکی اسپاسم یا گرفتگی آنی که عضله ناگهان قفل میکند و دیگری کوفتگی تاخیری که معمولاً ۲۴ ساعت بعد از یک ورزش سنگین خودش را نشان میدهد.
در گرفتگیهای ناگهانی، ما عملا با یک اختلال در مدار الکتریکی طرف هستیم. بیایید سادهتر نگاه کنیم: عضله دو حسگر دارد؛ یکی دستور سفت شدن میدهد (دوک عضلانی) و دیگری دستور شل شدن (اندام وتری گلژی). وقتی عضله خسته میشود، حسگر اولی بیشفعال میشود و دومی کمکار. در نتیجه عضله فرمان استراحت را نمیشنود و قفل میکند. استفاده از محصولات موضعی در این مرحله فقط گیرندههای درد را آرام میکند، اما اصلاح این مدار الکتریکی راهکارهای دقیقتری میطلبد.
علت گرفتگی عضلات چیست؟
پیدا کردن علت گرفتگی عضلات شبیه حل یک معماست؛ چون همیشه پای یک متهم در میان نیست. گاهی سبک زندگی، گاهی بیماریهای پنهان و گاهی فقط یک حرکت اشتباه باعث بروز این مشکل میشود. بیایید ۱۰ علت گرفتگی مکرر عضلات و درد این نواحی را بررسی کنیم.
کار کشیدن بیشازحد از عضله
اولین متهم همیشه خستگی است؛ آن هم از نوع مفرط. وقتی عضلهای را فراتر از توانش به کار میگیرید، مثل نگهداشتن گوشی موبایل در یک وضعیت ثابت برای ساعتها یا دویدن مسافت طولانی بدون آمادگی قبلی، ذخایر انرژی آن ته میکشد. در این حالت، مواد زائد متابولیک مانند اسید لاکتیک جمع میشوند، اما مشکل اصلی همان بههمریختگی سیگنالهای عصبی است. عضله خسته، توانایی رها کردن خودش را از دست میدهد.
پیچخوردگی و کشیدگی
گاهی درد، واکنش بدن به یک آسیب فیزیکی است. پیچخوردگی یعنی آسیب به رباطها و کشیدگی یعنی آسیب به خودِ بافت عضله یا تاندون. وقتی فیبرهای عضلانی دچار پارگیهای ریز میشوند، بدن برای محافظت از ناحیه آسیبدیده، عضلات اطراف را سفت میکند تا مثل یک آتل طبیعی عمل کنند. اگر بعد از بلند کردن یک جسم سنگین یا چرخش ناگهانی درد سراغتان آمد، احتمالا با این نوع گرفتگی روبرو هستید.
درد عضلانی ناشی از عفونت
شاید عجیب به نظر برسد، اما ویروسها هم میتوانند باعث بدندرد شوند. سیستم ایمنی برای جنگ با عفونت، موادی به نام سیتوکین ترشح میکند که باعث التهاب در سراسر بدن، از جمله عضلات میشود. بیماریهایی مانند آنفولانزا یا لایم باعث میشوند حس کنید با کامیون تصادف کردهاید! اگر گرفتگی عضلات با تب، لرز یا حالت تهوع همراه شد، شک نکنید که پای یک عفونت در میان است.
درد عضلانی ناشی از بیماریها و شرایط ارثی
ژنها هم در این ماجرا بیتاثیر نیستند. برخی بیماریها مانند دیستروفی عضلانی (تحلیل رفتن عضله) یا اختلالات متابولیک ارثی باعث میشوند بدن نتواند قند را بهدرستی در عضله بسوزاند. همچنین نارسایی وریدی (واریس) که اغلب ارثی است، با تجمع خون در پاها اکسیژنرسانی به عضله را کم میکند. کمبود اکسیژن محیط را اسیدی کرده و عضله را مستعد اسپاسم میکند.
اعتیاد به مواد مخدر
مصرف مواد مخدر و الکل ضربه سختی به سیستم عصبی-عضلانی میزند. الکل آب و الکترولیتها را که سوخت حیاتی عضلات هستند، به شدت دفع میکند. اما نکته مهمتر، دوره ترک است. درمان درد عضلانی بعد از ترک اعتیاد یکی از چالشهای بزرگ بیماران است؛ سیستم عصبی که سالها سرکوب شده بود، ناگهان بیدار میشود و شروع به ارسال سیگنالهای درد و انقباض بیدلیل میکند.
استرس
استرس فقط فشار روانی نیست؛ نمود فیزیکی کاملا واقعی دارد. وقتی مضطرب هستید، بدن هورمون کورتیزول و آدرنالین ترشح میکند که عضلات را در حالت آمادهباش نگه میدارد. این انقباض مداوم و ناخودآگاه، بهویژه در گردن، شانهها و فک، باعث خستگی مزمن عضله میشود. خیلی از ما بدون اینکه متوجه باشیم، موقع کار دندانهایمان را روی هم فشار میدهیم یا شانهها را بالا نگه میداریم.
کمآب شدن بدن
هرچند گفتیم کمآبی تنها دلیل نیست، اما هنوز هم دلیل مهمی برای دردهای عضلانی محسوب میشود. آب محیطی است که تمام واکنشهای شیمیایی عضله در آن رخ میدهد. وقتی حجم خون به دلیل کمآبی کم میشود، خونرسانی به عضلات محیطی مانند ساق پا قطع میشود تا ارگانهای مهمتری مانند قلب و مغز زنده بمانند. بدون آب و خون کافی، دفع مواد زائد متوقف شده و عضله داغ میکند.
کمبودهای تغذیهای
عضلات برای کارکرد صحیح به مثلث طلایی پتاسیم، سدیم و کلسیم همراه با منیزیم نیاز دارند. این الکترولیتها مسئول انتقال پیامهای الکتریکی هستند. کمبود پتاسیم (که در موز و سیبزمینی هست) یا افت سدیم (که با عرق کردن زیاد اتفاق میافتد) باعث میشود پایانههای عصبی حساس شوند و خودبهخود جرقه بزنند. تحقیقات جدید نشان میدهد کمبود ویتامینهای گروه B هم یکی از علت گرفتگی مکرر عضلات در شبها به شمار میرود.
کمبود خواب
خواب زمان بازسازی عضلات و ریست شدن سیستم عصبی است. کمبود خواب تعادل هورمونی بدن را بههم میریزد و آستانه درد را پایین میآورد. وقتی خسته هستید، مغز کنترل دقیقی روی انقباضات عضلانی ندارد و احتمال ارسال سیگنالهای اشتباه بالا میرود. مطالعات نشان دادهاند افرادی که خواب باکیفیت ندارند، بیشتر دچار دردهای اسکلتی-عضلانی مزمن میشوند.
علت گرفتگی عضلات بعد از ورزش
گرفتگیهای حین یا بعد از ورزش داستان جداگانهای دارند. سالها فکر میکردیم تجمع اسید لاکتیک مقصر است، اما تئوریهای ۲۰۲۴ انگشت اتهام را به سمت خستگی عصبی میگیرند. وقتی با شدت زیاد ورزش میکنید و استراحت کافی ندارید، دوکهای عضلانی بیشازحد تحریک میشوند و ترمزهای انقباض از کار میافتند.
علاوه بر این، پدیدهای به نام عرق شور (Salty Sweating) هم وجود دارد. اگر لباس ورزشیتان بعد از تمرین شوره میزند، یعنی سدیم زیادی از دست دادهاید و این حساسیت اعصاب عضلانی را بالا میبرد.
علت گرفتگی عضلات پا
پاها قربانیان اصلی گرفتگی عضلات هستند چون وزن کل بدن را تحمل میکنند. یکی از دلایل اصلی، وضعیت قرارگیری پا در خواب است. وقتی دمر میخوابید و پنجه پایتان کشیده میشود، عضله ساق در کوتاهترین طول خود قرار میگیرد. نگهداشتن عضله در این حالت کوتاه برای مدت طولانی، آن را مستعد اسپاسم میکند. پوشیدن کفشهای نامناسب یا پاشنهبلند هم مکانیک پا را تغییر میدهد و فشار مضاعفی به عضله دوقلو وارد میکند.
علت گرفتگی عضلات پشت
گرفتگی کمر و پشت معمولا فریاد اعتراض بدن به وضعیت بدنی غلط است. نشستنهای طولانی پشت میز با شانههای افتاده، عضلات پشت را در کشش دائمی قرار میدهد و ضعیف میکند. وقتی ناگهان حرکتی انجام میدهید، این عضلات ضعیف شوکه شده و قفل میکنند. بلند کردن اجسام سنگین بدون خم کردن زانو هم فشار را مستقیم روی فیلههای کمر میاندازد.
علت گرفتگی مکرر عضلات
اگر گرفتگی عضله برای شما یک عادت شده، باید دنبال علت گرفتگی مکرر عضلات در پرونده پزشکیتان باشید. تکرار اسپاسم معمولا نشانه یک مشکل سیستمیک است. کمکاری تیروئید یکی از این عوامل است که متابولیسم و عملکرد عضلات را کند میکند. نارسایی کلیه و کبد هم با تغییر سطح املاح خون، میتوانند باعث گرفتگیهای مکرر شوند.
دردهای عضلانی چه زمانی خطرناک هستند؟
بیشتر دردهای عضلانی با استراحت خوب میشوند، اما گاهی پرچم قرمز یک بیماری جدیتر هستند. اگر درد عضلانی با علائم دیگری همراه شد، نباید ساده از کنارش بگذرید؛ چون برای درک اینکه واقعاً گرفتی عضلانی چیست، باید به نشانههای همراه آن توجه کرد. در ادامه، رایجترین دلایل و روشهای درمان دردهای عضلانی را در بیماریهای مختلف بررسی میکنیم.
بیماری فیبرومیالژیا
این بیماری مرموز اغلب علت گرفتگی عضلات تمام بدن است و باعث دردهای مزمن و گسترده میشود. افراد مبتلا نقاط حساس خاصی در بدن دارند که با کوچکترین فشار درد میگیرد. تفاوت این وضعیت با یک گرفتگی ساده این است که درد عضلات در اینجا مداوم است و با خواب بدتر میشود، نه بهتر.
آرتروز
گاهی درد مفصل به بخشهای دیگر هم سرایت میکند. در آرتروز، بدن برای تثبیت مفصل آسیبدیده، عضلات اطراف را سفت میکند. استفاده از داروهای روماتیسم و ضدالتهابها برای درمان دردهای عضلانی در این موارد زیر نظر پزشک ضروری است؛ چون تا التهاب مفصل کم نشود، گرفتگی عضله هم ول نمیکند.
بیماری لوپوس
لوپوس یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی به بافتهای خودی حمله میکند. اگر برایتان سوال است که علت گرفتگی عضلات بدن چیست، در لوپوس این درد معمولاً با ضعف همراه میشود؛ یعنی شما در بلند شدن از صندلی یا بالا بردن دست مشکل دارید. این وضعیت یکی از اصلیترین گزینهها در فهرست علت گرفتگی عضلات بهصورت متقارن است.
آنفولانزا
ویروس آنفولانزای جدید با دردهای شدید شناخته میشود که ناشی از جنگ تمامعیار سیستم ایمنی با ویروس است. برای درمان بدن درد عضلانی در این شرایط، استراحت و تامین مایعات حرف اول را میزند. تفاوت این درد با خستگی معمولی این است که ناگهانی شروع میشود، کل بدن را میگیرد و با تب بالا همراه است.
بیماریهای التهابی
بیماریهایی مانند پلیمیوزیت باعث التهاب مستقیم بافت میشوند و اغلب علت گرفتگی مکرر عضلات در افراد هستند. در این حالت سلولها تخریب شده و آنزیمها در خون بالا میروند. اگر به دنبال درمان درد عضله هستید و دردی دارید که با ضعف پیشرونده همراه است (مثلاً نمیتوانید موهایتان را شانه کنید)، مراجعه به پزشک برای یافتن علت گرفتگی عضلات و شروع درمان درد عضلات بهصورت تخصصی الزامی است.
روشهای درمان گرفتگی عضلات
برای باز کردن قفل بدن، نیاز است ترکیبی از روشهای فیزیکی و پزشکی را به کار بگیرید. بیایید راهکارهای موثر درمان گرفتگی عضلات را در قسمتهای مختلف بدن مرور کنیم تا ببینیم بهترین مسیر برای درمان درد های عضلانی کجاست.
درمان خانگی گرفتگی عضلات پشت کتف
گرفتگی بین دو کتف معمولا نتیجه قوز کردن زیاد است که منجر به درد عضلانی آزاردهنده میشود. بهترین دوست شما در خانه یک توپ تنیس است. توپ را بین کتف و دیوار قرار دهید و آرام روی آن حرکت کنید تا گره دردناک باز شود. دوش آب گرم هم در رفع گرفتگی عضلات این ناحیه معجزه میکند و راهی ساده برای درمان در منزل است.
درمان گرفتگی عضلات کمر
برای رفع گرفتگی کمر، خوابیدن زیاد ممنوع! تحقیقات نشان داده استراحت مطلق بیش از ۴۸ ساعت، دردهای عضلانی را تشدید کرده و فیلهها را ضعیف میکند. آرام راه بروید و از کمپرس گرم استفاده کنید. حرکت کششی گربه-گاو در یوگا که ستون فقرات را نرم میکند، راهی عالی برای درمان گرفتگی در ناحیه کمر و بهبود درد است.
درمان گرفتگی عضلات پا
سریعترین راه برای درمان این گرفتگی کشش معکوس است. اگر میخواهید بدانید علت گرفتگی عضلات بدن چیست، معمولاً کمبود پتاسیم و سدیم نقش دارد. چنانچه ساق پا گرفته، بنشینید و انگشتان را با دست به سمت صورت خود بکشید. برای ران، ایستاده مچ پا را بگیرید و به سمت باسن بکشید. خوردن دوغ شور هم تعادل نمک بدنتان را تنظیم میکند و به درمان گرفتگی عضلات پا سرعت میبخشد.
نکته تجربه شده: کمبود منیزیم یکی از اصلیترین گزینهها در فهرست علت گرفتگی مکرر عضلات است. مصرف مغزهای خام یا مکمل زیر نظر پزشک، دفعات این گرفتگیها را بهشدت کم میکند.
درمان گرفتگی عضلات گردن
برای درمان درد عضله گردن به کمک ماساژ، فشار دست را کنترل کنید. حوله گرم دور گردن بگذارید و تمرینات ایزومتریک انجام دهید: دست را روی پیشانی بگذارید و سر را به جلو فشار دهید اما با دست مقاومت کنید. این تمرین برای کاهش درد عضلات عمیق بدون حرکت دادن مهرهها بسیار مفید است و بخشی از فرآیند رفع گرفتگی گردن محسوب میشود.
درمان گرفتگی عضلات دست راست
چون اکثر ما راستدست هستیم، این گرفتگی اغلب ناشی از کار با موس است و اینجا با یک فشار تکرار شونده روبرو هستیم؛ مچبند طبی فشار را کم میکند. انجام حرکات کششی مچ (خم کردن به بالا و پایین) هر ساعت یکبار برای درمان گرفتگی عضلات دست ضروری است.
درمان گرفتگی عضلات ستون فقرات
این وضعیت، عضلات نگهدارنده بدن را درگیر میکند و ممکن است علت گرفتگی عضلات در این ناحیه، ضعف در عضلات کور باشد. فیزیوتراپی با دستگاههای TENS (تحریک الکتریکی) و راه رفتن در استخر آب گرم بسیار موثر است؛ چون فشار وزن را از روی مهرهها برمیدارد و به درمان دردهای عضلانی مزمن کمک میکند.
درمان درد عضلانی با پماد و دارو
گاهی اوقات درمانهای فیزیکی و خانگی زورشان به درد عضلات نمیرسد و باید سراغ قفسه داروها بروید. مزیت محصولات موضعی این است که عوارض گوارشی قرصها را ندارند و دقیقاً روی نقطه درد اثر میگذارند. داروخانه آنلاین مفیدطب مجموعهای از بهترینها را برایتان آماده کرده است که هر کدام مکانیسم خاص خود را دارند:
- ژل ضد درد رستوفید: اگر عضلهتان سفت شده و نیاز به باز شدن دارد، این ژل بهترین گزینه است. رستوفید به دلیل داشتن «سولفات منیزیم» مستقیما روی باز شدن گرههای عضلانی کار میکند و با مکانیسم دوگانه (خنکی اولیه و گرمای ثانویه) درد را ساکت میکند.
- ژل منتومکس هرباویوا: این محصول با درصد بالای منتول، خاصیت خنککنندگی قوی دارد و درست مثل یک کمپرس یخ فوری عمل میکند. استفاده از آن برای کاهش ورم و درد حاد ناشی از ورزش یا ضربه عالی است.
- کرم کاپسیدین: برای دردهای مزمن یا دردهای تیرکشنده عصبی (نوروپاتی)، این کرم حاوی عصاره فلفل قرمز معجزه میکند. پماد کاپسیدین با گرم کردن موضع و تخلیه فاکتورهای درد از اعصاب، تسکیندهندهای قوی است.
- پماد بیزالن: این پماد که حاوی عصاره زنجبیل است، با مهار آنزیمهای التهابی عملکرد فوقالعادهای دارد. اگر دردتان ناشی از دیسک کمر، گردندرد یا التهاب مفاصل است، بیزالن انتخاب مناسبی است.
- لوسیون موضعی سیام باریج: قطره سی ام باریج با ترکیب نعنا و کرفس، دقیقاً برای تسکین دردهای آرتروز زانو و مفاصل طراحی شده و به کاهش ورم و خشکی مفاصل کمک میکند.
- کپسول نرم سیاه دانه باریج: گاهی درد مفاصل ناشی از «سردی مزاج» یا رطوبت است. این کپسول به عنوان یک مکمل خوراکی، بدن را گرم کرده و دردهای ناشی از سردی را از بین میبرد.
کدام محصول برای درمان درد عضلانی شما مناسب است؟
درمان خانگی درد عضلانی
برای درمان درد عضلات همیشه لازم نیست تا داروخانه بروید؛ گاهی آشپزخانه یا کمد حمام شما راهکارهای شگفتانگیزی برای تسکین درد دارد. در ادامه موثرترین روشهای خانگی (غیرخوراکی و خوراکی) را که میتوانید همین الان انجام دهید، بررسی میکنیم:
حمام نمک اپسوم
اگر وان حمام دارید، معطل نکنید. اضافه کردن دو پیمانه نمک اپسوم (Epsom Salt) به آب گرم و خوابیدن در آن به مدت ۲۰ دقیقه، معجزه میکند. این نمک سرشار از منیزیم است که از طریق پوست جذب شده و مستقیماً به جنگ اسپاسمها میرود. اگر وان ندارید، میتوانید پاهای خود را در تشت آب گرم و نمک قرار دهید؛ همین کار هم برای رفع خستگی کل بدن موثر است.
کمپرس سرکه سیب
سرکه سیب فقط برای سالاد نیست! برای دردهای کهنه و گرفتگیهای عضلانی قدیمی، یک حوله کوچک را در مخلوط آب گرم و سرکه سیب خیس کنید و روی ناحیه دردناک بگذارید. خاصیت ضدالتهابی سرکه به عمق بافت نفوذ کرده و گرفتگی را نرم میکند.
ماساژ با روغنهای در دسترس
ماساژ دادن ناحیه دردناک جریان خون را بالا میبرد، اما اگر از روغن درست استفاده کنید، اثرش دوبرابر میشود:
- برای دردهای ناشی از سرما: روغن سیاهدانه یا روغن کنجد (که طبع گرم دارند) را کمی گرم کنید و روی موضع ماساژ دهید.
- برای ورم و التهاب: روغن بابونه یا رزماری خاصیت ضدالتهابی دارند و مثل یک ایبوپروفن موضعی عمل میکنند.
برای درد عضلات چه بخوریم؟
آشپزخانه شما گزینههای خوراکی اورژانسی هم دارد. برای مثال، آب خیارشور و سس خردل! بله، عجیب است اما جواب میدهد. طعم تند و تیز سرکه و خردل، گیرندههای عصبی دهان را تحریک میکند و پیامی فوری به نخاع میفرستد که «گرفتگی را متوقف کن». تحقیقات نشان میدهد اثر ضد گرفتگی آب خیارشور نه به خاطر نمک، بلکه به دلیل همین شوک عصبی است که سریعتر از هر قرصی به مغز میرسد.
علاوه بر این، مصرف منیزیم (بادام، اسفناج) و آب آلبالو (ضدالتهاب طبیعی) هم به کاهش درد کمک میکند. زنجبیل و زردچوبه هم که جای خود دارند؛ مسکنهای طبیعی!
درمان سریع درد عضلانی
وقتی برای درمان گرفتگی عضلات فرصت ندارید و باید سریع سر پا شوید:
- شوک دمایی: اگر گرفتگی تازه است، آب گرم. اگر ضربه خورده و ورم کرده، یخ.
- کشش فعال: عضله مخالف را منقبض کنید (مثلا برای باز شدن پشت پا، جلوی پا را سفت کنید).
- آمپول: در موارد قفل شدن کامل، تزریق متوکاربامول در درمانگاه سریعترین راه است.
- بوتاکس: برای دردهای عصبی مزمن مانند گردندرد، بوتاکس عضله را فلج موقت و آرام میکند.
راههای پیشگیری از دردهای عضلانی
- آب و نمک: اگر زیاد عرق میکنید، آب خالی کافی نیست؛ کمی نمک اضافه کنید.
- گرم و سرد کردن: قانون طلایی ورزش؛ بدون گرم کردن شروع نکنید، بدون سرد کردن تمام نکنید.
- کفش درست: کفی طبی فشار را از ستون فقرات برمیدارد.
- قانون ۲۰-۲۰-۲۰: اگر پشت میز نشین هستید، هر ۲۰ دقیقه یک تکانی به خودتان بدهید.
- ویتامینها: اگر مستعد هستید، با نظر پزشک منیزیم و ویتامین B مصرف کنید.
جمعبندی
گرفتگی عضله زبان بدن شماست که میگوید: من خستهام یا تحت فشارم. از یک کشش ساده و خوردن آب خیارشور گرفته تا استفاده از ژلهای ضد درد و اصلاح وضعیت خواب، راههای زیادی برای آرام کردن این طغیان وجود دارد. مهم این است که به این پیامها گوش دهید و اگر تکرار شدند، دنبال علت گرفتگی عضلات به شکل ریشهای باشید.
اگر همین حالا درد دارید، پیشنهاد میکنیم سری به بخش محصولات تسکیندهنده درد در داروخانه آنلاین مفیدطب بزنید و با مشاوره رایگان داروسازان ما، بهترین محصول را انتخاب کنید.
سوالات متداول
دردهای عضلانی نشانه چیست؟
معمولا نشانه خستگی، استفاده بیشازحد، کمآبی یا استرس است. اگر طولانی شود میتواند نشانه کمبود ویتامین یا مشکل تیروئید باشد.
چه بیماریهایی باعث دردهای عضلانی میشوند؟
آنفولانزا، کمکاری تیروئید، فیبرمیالژیا، لوپوس، آرتروز و دیابت.
علت گرفتگی عضلات پا چیست؟
ایستادن زیاد، کفش نامناسب، واریس و کمبود پتاسیم و منیزیم.
علت گرفتگی عضلات پا در خواب چیست؟
وضعیت بد خوابیدن (پنجه کشیده)، کوتاهی عضلات ساق و جمع شدن خون در پاها.
علت گرفتگی عضلات حین ورزش چیست؟
خستگی عصبی عضله و دفع نمک زیاد با عرق.
نحوه درمان گرفتگی عضلات کمر در خانه چگونه است؟
کمپرس گرم، راه رفتن آرام و ماساژ ملایم با پماد.
منابع انگلیسی مقاله:
توجه: مقالات مرتبط با پزشکی و سلامت داروخانه مفید طب از منابع معتبر داخلی و خارجی تهیه شدهاند و صرفا جنبه اطلاع رسانی دارند، بنابراین توصیه درمانی و پزشکی محسوب نمیشوند. در صورتی که مشکل پزشکی دارید، لازم است تا برای تشخیص و درمان به پزشک مراجعه نمایید
