خروسک (کروپ) یک عفونت ویروسی شایع در کودکان ۶ ماه تا ۳ سال است که با سرفه خشن و گرفتگی صدا شناخته میشود. خیلی از والدین میپرسند بهترین شربت برای خروسک چیست و آیا دیفنهیدرامین، سیتریزین یا پلارژین کمک میکند؛ در این مقاله کوتاه و شفاف جواب میدهیم.
محصولات منتخب برای سرماخوردگی کودکان
خروسک معمولاً چند روز بعد از یک سرماخوردگی ساده شروع میشود. این محصولات برای تسکین علائم سرماخوردگی و مراقبت از بینی کودک هستند و درمان خروسک محسوب نمیشوند؛ قبل از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
شربت گیاهی پلارگونیوم و عسل برای سرفه، گلودرد و آبریزش بینی؛ بدون الکل و رنگ
شربت گیاهی برای بهبود علائم سرماخوردگی، گلودرد و گرفتگی بینی
اسپری حاوی کاراژینان برای پیشگیری از سرماخوردگی و مرطوب کردن مخاط بینی
برای خروسک (کروپ) شربت اختصاصی بدون نسخه وجود ندارد. درمان اصلی آن، در صورت نیاز، داروی کورتونی (مثل دگزامتازون) است که پزشک تجویز میکند. شربتهای آنتیهیستامین مثل دیفنهیدرامین، سیتریزین و کتوتیفن و شربتهای سرفه، خروسک را درمان نمیکنند. اگر کودک در حال استراحت هم صدای خسخس دارد، به سختی نفس میکشد یا لبهایش کبود شده، فوراً به اورژانس بروید.
(منبع: AAFP: Croup – Diagnosis and Management (۲۰۱۸)؛ NHS: Croup)
بیماری خروسک در کودکان و بزرگسالان
خروسک یا لارنگوتراکئوبرونشیت، التهاب حنجره، نای و نایژههای اصلی است که در اغلب موارد عامل آن یک ویروس است و بیشتر در پاییز و زمستان دیده میشود. چون مجاری تنفسی کودکان تنگتر است، کودکان ۶ ماه تا ۳ سال بیشتر درگیر میشوند و در نوجوانان و بزرگسالان بهندرت رخ میدهد.
آیا بیماری خروسک خطرناک است؟
خروسک ویروسی واگیردار است، پس تا برطرف شدن علائم بهتر است کودک در خانه بماند. به لطف واکسنهای سرخک، دیفتری و هموفیلوس آنفولانزا، امروزه بیشتر موارد خفیفاند و در حدود یک هفته خوب میشوند؛ اما در نوع شدید ممکن است مشکلات جدی تنفسی ایجاد شود و کودک نیاز به بستری داشته باشد.
علائم خروسک در کودکان
به دلیل التهاب و تورمی که خروسک در ناحیه گلو و حنجره ایجاد میکند، صدای سرفه در کودکان مبتلا به این بیماری خشن و بم میباشد. در واقع سرفههای ناشی از بیماری خروسک آنقدر متمایز است که پزشک فقط با گوش دادن به سرفه کودک میتواند آن را تشخیص دهد. این سرفههای خاص باعث میشوند والدین به دنبال شربت برای سرفههای خروسکی کودکان باشند.
خروسک معمولا چند روز بعد از بروز علائم سرماخوردگی خود را نشان میدهد و شبها شدیدتر میشود. در ادامه روند بیماری، کودک ممکن است دچار سختی در تنفس یا استریدور (به معنی سوت تنفسی) شود که صدای زیر جیغمانند به هنگام مرحله دم از ریه شنیده میشود. تب پایین نیز میتواند از علائم خروسک باشد. در اغلب موارد این بیماری در دو یا سه شب اول شدیدتر است و معمولا در عرض حدود یک هفته خوب میشود. در ادامه درمورد روشهای درمان این بیماری و بهترین شربت برای خروسک صحبت میکنیم.
عوامل موثر در بیماری خروسک
همانطور که گفتیم عامل اصلی ایجاد بیماری خروسک یک ویروس است. در اغلب مواقع ویروس پاراآنفولانزا باعث رخ دادن این مشکل میشود اما ویروسهای دیگری مانند ویروس سینسیشیال تنفسی؛ RSV، آدنوویروس، آنفلوانزا و سرخک نیز میتوانند باعث بروز خروسک شوند.

درمان سریع خروسک کودکان
اگر اولین باری است که فرزندتان علائم خروسک را نشان میدهد، فورا به پزشک مراجعه کنید. در صورت تایید پزشک و خفیف بودن بیماری میتوانید کودک را در منزل درمان کنید. جهت درمان سریع خروسک کودکان ممکن است پزشک از آمپولهای ویال یا خوراکی کورتون یا استروئیدها کمک بگیرد. البته درمان خروسک از طریق استروئیدها بیشتر در مواردی که حال کودک وخیم شده باشد مورد استفاده قرار میگیرد. در موارد خفیفتر میتوانید با راهنمایی پزشک از راهکارهای درمان خانگی خروسک کودکان کمک بگیرید.
بهترین شربت برای خروسک کودکان
برخلاف تصور رایج والدین در نی نی سایت، شربت دیفن هیدرامین، سیتریزین و شربتهای سرفه معمولاً برای خروسک مؤثر نیستند و حتی میتوانند روند سرفه را سختتر کنند. همانطور که در بخش قبل اشاره کردیم، کورتیکوستروئیدهایی همچون دگزامتازون و بودزوئید را میتوان به عنوان درمان سریع خروسک کودکان نام برد. این داروها معمولا بعد از حدود شش ساعت بهبودی قابل توجهی ایجاد خواهند کرد. با اینکه میتوان این داروها را از طریق تزریق یا تنفسی نیز دریافت کرد، اما مصرف خوراکی آنها ترجیح داده میشود.
در بیماری خروسک، استفاده از شربتهای سرفه که معمولا حاوی دکسترومتورفان یا گایافنزین هستند، توصیه نمیشود. همچنین از آنجایی که خروسک معمولا ویروسی است، از آنتیبیوتیکها نیز استفاده نمیشود، مگر آنکه عامل بیماری یک عفونت باکتریایی تشخیص داده شود. ممکن است برایتان سوال پیش بیاید که آیا شربت دیفن هیدرامین برای خروسک مفید است و یا میتوان از شربت سیتریزین برای خروسک استفاده کرد؟ در پاسخ باید بگوییم، هیچگونه مدرکی برای اثبات اینکه داروهای ضد حساسیت (آنتیهیستامینها) یا داروهای سرماخوردگی (دکونژستانتها) برای خروسک مفید هستند، وجود ندارد.
آیا شربت پلارژین، دیفنهیدرامین، سیتریزین یا کتوتیفن برای خروسک خوب است؟
این سوال در انجمنهایی مانند نی نی سایت زیاد پرسیده میشود. خلاصه پاسخ بر اساس منابع علمی:
| شربت | آیا خروسک را درمان میکند؟ |
| دیفنهیدرامین | خیر؛ آنتیهیستامین است و برای کروپ توصیه نمیشود. خوابآور است و ممکن است علائم تنفسی را پنهان کند. |
| سیتریزین و کتوتیفن | خیر؛ برای حساسیت کاربرد دارند، نه التهاب حنجره در کروپ. |
| پلارژین | شربت گیاهی برای علائم سرماخوردگی است و درمان خروسک محسوب نمیشود. |
| شربتهای سرفه و خلطآور | اثری بر خروسک ندارند. |
(منبع: AAFP: Croup (۲۰۱۸)؛ Cochrane Review: Glucocorticoids for croup)
برای کاهش علائم خفیف در خانه: آرام نگه داشتن کودک، دادن مایعات کافی و در صورت تب، تببر با دوز مناسب وزن کودک طبق نظر پزشک یا داروساز. بخور و هوای مرطوب در مطالعات اثر قطعی نداشتهاند، ولی اگر کودک را آرام میکند ضرری ندارد.
(منبع: NHS: Croup)
درمان خانگی خروسک کودکان (تجربه مامانها)
بیماری خروسک چه در کودکان و چه بزرگسالان با شیوههای درمانی خانگی قابل درمان است. در ادامه شما را با انواع توصیههای درمان خانگی خروسک کودکان آشنا میکنیم:
- هوای مرطوب یا سرد میتواند تورم مجاری هوایی را کاهش دهد. لذا بردن کودک به حمام بخار تا حدی موثر خواهد بود.
- استفاده از یک دستگاه بخور سرد در اتاق کودک تا حد زیادی در ایجاد محیط مرطوب کمککننده است. البته درمان بخور در موارد شدیدتر بیماری، نیاز به داروهای مخصوصی دارد که باید در دستگاه بخور خاص قرار داده شوند که این امکان در منازل وجود ندارد و باید بیمار به مراکز درمانی مراجعه کند.
- در صورت تب داشتن فرزند، با تایید پزشک میتوانید به او استامینوفن بدهید.
- اگر فرزندتان بیشتر از یک سال دارد، میتوانید برای تخفیف سرفهها در حین خواب کمی سرش را بالاتر بگذارید. اما برای کودکان زیر یک سال از بالش استفاده نکنید، زیرا این کار خطر سندروم مرگ ناگهانی نوزاد را افزایش میدهد.
جمع بندی
بیماری خروسک از بیماریهای دوران کودکی است که حنجره، نای و راههای هوایی منتهی به ریه (نایژهها) را تحت تاثیر قرار میدهد. این بیماری در اغلب موارد ناشی از یک ویروس مانند سرماخوردگی یا آنفولانزا میباشد. خروسک معمولا خفیف بوده و بعد از چند روز به کمک روشهای درمان خانگی بهبود پیدا میکند. اما در موارد شدیدتر نیاز به تحت نظر بودن کودک در مراکز درمانی وجود دارد و ممکن است از درمان استروئیدی یا بخور دارویی استفاده شود.
فراموش نکنید اگرچه والدین بهدنبال بهترین شربت برای خروسک کودکان هستند، اما درمان اصلی خروسک در اغلب موارد دارو نیست، بلکه مراقبت صحیح و تشخیص درست پزشک است. داروهای سرماخوردگی و شربت سرفه کودکان نیز نمیتوانند تاثیری بر بیماری خروسک داشته باشند و حتی ممکن است سرفه کردن را برای او سختتر کند.
شما میتوانید در زمان سرماخوردگی معمولی کودکتان از داروهای ضد سرفه و شربتهای سرماخوردگی استفاده کنید که لیستی از این محصولات در لینک زیر آورده شده است:
هر سوال دیگری در مورد محصولات گیاهی و مکملهای ما داشتید میتوانید پایین این مقاله و یا در صفحه محصول در سایت داروخانه آنلاین مفیدطب کامنت بگذارید، متخصصین داروساز ما به شما پاسخ خواهند داد.
توجه: مقالات مرتبط با پزشکی و سلامت داروخانه مفید طب از منابع معتبر داخلی و خارجی تهیه شدهاند و صرفا جنبه اطلاع رسانی دارند، بنابراین توصیه درمانی و پزشکی محسوب نمیشوند. در صورتی که مشکل پزشکی دارید، لازم است تا برای تشخیص و درمان به پزشک مراجعه نمایید.
سوالات متداول
بهترین شربت برای خروسک کودکان چیست؟
شربت بدون نسخهای که خروسک را درمان کند وجود ندارد؛ درمان اصلی داروی کورتونی است که پزشک تجویز میکند.
آیا شربت دیفن هیدرامین برای خروسک خوب است؟
خیر؛ آنتیهیستامینها خروسک را درمان نمیکنند و برای آن توصیه نمیشوند.
شربت پلارژین برای خروسک مفید است؟
پلارژین برای علائم سرماخوردگی است و درمان خروسک محسوب نمیشود.
چه زمانی خروسک اورژانسی است؟
صدای خسخس در حال استراحت، تنفس سخت و فرورفتن پوست بین دندهها، آبریزش شدید دهان یا کبودی لبها.






۲ دیدگاه دربارهٔ «بهترین شربت برای خروسک کودکان چیست؟»
سلام ،دختر من از ۵ سالگی با کرونا امیکرون دچار خروسک شد والان ۷ سال و نیمشه که هر وقت ویروس میگیره یا سرما میخوره با آب ریزش بینی شروع میشه و دو سه روز بعد سرفه های شدید خروسکی وبعدشم بیمارستان و دستگاه نبوبلایزر و داروهای استنشاقی ،تحت نظر دکتر روح الله شیرزادی هست و ایشون عالی هستن از نظر طبابت ،اسپری فلوکسی تاید براش استفاده میکنیم ،فقط اینکه بگم بخور گرم وحمام بخار و شیر گرم و آب گرم عالیه برای دخترم ،بخور سرد بدترش میکنه ،
باسلام، از سلامت شما خرسندیم.
با احترام دکتر داروساز