اگر شما هم از بیخوابی یا بیدار ماندنهای شبانه خسته شدهاید، احتمالاً نام مکملهایی مثل فست اسلیپ، ویا اسلیپ یا قرص ملاتونین را شنیدهاید. این محصولات به کمک هورمون طبیعی ملاتونین، چرخه خواب بدن را تنظیم میکنند و خوابآلودگی طبیعی ایجاد میکنند. اما سؤال مهم این است: عوارض قرص ویا اسلیپ یا قرصهای ملاتونین چیست؟ مصرف این مکملها برای چه کسانی مناسب است و برای چه افرادی ضرر دارد؟
در این مقاله، بر اساس بررسیهای علمی و نظرات پزشکان، عوارض، مزایا و نحوه مصرف صحیح قرص ملاتونین و مکملهای مشابه (مثل ویا اسلیپ و فست اسلیپ) را توضیح میدهیم تا با دید بازتری تصمیم بگیرید.
ملاتونین چه تاثیری بر خواب دارد؟
هورمون ملاتونین توسط غده پینهآل در مغز تولید میشود. مطالعات نشان دادهاند که مصرف مکملهای ملاتونین میتواند به بهبود کیفیت خواب، بهویژه در افراد مبتلا به اختلالات خواب مانند بیخوابی و جت لگ (به هم خوردن ساعت خواب بر اثر تغییر منطقه زمانی در سفرهای هواپیمایی)، کمک کند. این هومون با اتصال به گیرندههای خاص در مغز، در تنظیم چرخه خواب و بیداری موثر است و باعث کاهش هوشیاری و ایجاد احساس خوابآلودگی میشود. علاوه بر این، ملاتونین در تنظیم ریتم شبانهروزی، که همان ساعت داخلی بدن است و چرخه خواب و بیداری را کنترل میکند، نقش دارد.
هورمون ملاتونین میتواند به کاهش زمان به خواب رفتن، افزایش مدت زمان خواب و بهبود کیفیت کلی خواب کمک کند. به ویژه برای افرادی که شیفت شب کار میکنند و یا به مسافرتهای طولانی میروند، بسیار مناسب است.
به همین دلیل ترکیبات مشابه ملاتونین در بسیاری از قرصهای خوابآور طبیعی مانند قرص ویا اسلیپ و فست اسلیپ نیز وجود دارد.
نکته مهمی که باید به آن توجه داشته باشید این است که ملاتونین یک درمان قطعی بیخوابی نیست. بلکه تامین ملاتونین بیشتر برای تنظیم ساعت خواب بدن و بهبود کیفیت خواب در کوتاه مدت موثر است. در واقع ملاتونین یک مکمل است و مانند داروهای خواب آور عمل نمیکند و فقط باعث میشود بدن آماده خوابیدن شود. از همین رو در صورت ابتلا به بیخوابی مزمن، مراجعه به پزشک برای تشخیص و درمان علت اصلی بیخوابی ضروری است.
ویا اسلیپ چیست و برای چه کسانی مناسب است؟
قرص ویا اسلیپ یکی از مکملهای خوابآور رایج در ایران است که ترکیبات فعال آن شامل ملاتونین، عصاره سنبلالطیب و ویتامین B6 است. این قرص برای افرادی که به سختی به خواب میروند یا به دلیل استرس و پرکاری ذهن دچار بیخوابی هستند مفید است.
برخلاف داروهای شیمیایی خوابآور، ویا اسلیپ باعث وابستگی یا احساس گیجی شدید صبحگاهی نمیشود؛ با این حال، مصرف طولانیمدت یا دوزهای بالا ممکن است باعث بروز مشکلاتی شود. در ادامه مقاله به طور دقیق با فواید و عوارض قرص ویا اسلیپ و سایر مکملهای ملاتونین آشنا میشوید.
مزایای قرص ملاتونین و ویا اسلیپ برای خواب بهتر
قبل از اینکه به بررسی عوارض قرص ملاتونین و ویا اسلیپ بپردازیم، بد نیست با مزایای این مکملها بیشتر آشنا شویم. قرص ملاتونین، که به عنوان یک مکمل غذایی در دسترس است، حاوی ملاتونین مصنوعی است و برای کمک به بهبود کیفیت خواب و تنظیم ساعت خواب بدن استفاده میشود. قرصهای ملاتونین در انواع مختلفی تولید میشوند. به طور مثال قرصهای فوری رهش که به سرعت در بدن حل میشوند و برای کمک به به خواب رفتن سریعتر مناسب هستند. و یا قرصهای آهسته رهش که به تدریج ملاتونین را در بدن آزاد میکنند و برای کمک به حفظ خواب در طول شب مورد استفاده قرار میگیرند.
به طور کلی میتوان مزایای قرص ملاتونین به عنوان بهترین قرص خواب آور سریع بدون نسخه را به صورت زیر بیان کرد:
- بهبود کیفیت خواب، کاهش زمان به خواب رفتن، افزایش مدت زمان خواب
- تنظیم ساعت خواب به ویژه در افرادی که دچار اختلالات خواب مانند بیخوابی، جت لگ (اختلال خواب ناشی از سفر هوایی) یا اختلال خواب ناشی از شیفت کاری هستند.
- کاهش اضطراب قبل از عمل جراحی
- بهبود خواب در افراد مسن
- کمک به درمان بی خوابی
بسیاری از مکملهای خواب مانند قرص ویا اسلیپ نیز از همین ترکیب استفاده میکنند و فواید مشابهی دارند.
عوارض قرص ویا اسلیپ و ملاتونین چیست؟
قرصهای ملاتونین، با وجود فواید جذابی که دارند، ممکن است باعث بروز عوارض جانبی در برخی افراد بشوند. عوارض گزارششده در مصرف قرصهایی مثل ملاتونین، ویا اسلیپ و فست اسلیپ، معمولاً مشابهاند چون ماده مؤثره اصلی در همه آنها ملاتونین است.
شدت این عوارض در افراد مختلف متفاوت است و به عواملی مانند دوز مصرفی، حساسیت فردی و شرایط سلامتی زمینهای بستگی دارد. مطالعهای که در مجله “Journal of Clinical Sleep Medicine” منتشر شد، نشان داد که مصرف ملاتونین در برخی افراد میتواند باعث خوابآلودگی در طول روز شود. نتایج به دست آمده از مطالعه دیگری که در مجله “Sleep Medicine Reviews” منتشر شد، حاکی از آن است که ملاتونین میتواند با برخی داروها تداخل داشته باشد. همچنین مقالاتی وجود دارند که نشان میدهند مصرف ملاتونین در دوزهای بالا باعث اختلال در هورمونهای دیگر بدن میشود.
مهمترین عوارض قرصهای ملاتونین و ویا اسلیپ عبارتاند از:
- خوابآلودگی و خستگی در طول روز
- سردرد یا احساس گیجی
- مشکلات گوارشی خفیف (تهوع یا اسهال)
- تغییرات خلقی مانند اضطراب و تحریکپذیری
- تداخل با داروهای آرامبخش یا فشار خون
راههای کاهش عوارض قرص ملاتونین و ویا اسلیپ
ملاتونین، مانند هر مکمل دیگری، میتواند عوارض جانبی داشته باشد. با این حال، با رعایت برخی نکات ساده، میتوان احتمال بروز عوارض قرص ملاتونین را به حداقل رساند.
- مصرف دوز مناسب ملاتونین: یکی از مهمترین عوامل در کاهش عوارض جانبی، طریقه مصرف قرص ملاتونین به صورت صحیح است. بهتر است با دوزهای پایین (مانند 0.5 یا 1 میلیگرم) شروع کنید و در صورت نیاز، به تدریج دوز را افزایش دهید. پزشک متخصص، مطمئنترین منبع جهت تعیین دوز مناسب برای هر فرد است. مثلاً دوز مناسب قرص ویا اسلیپ معمولاً بین ۱ تا ۳ میلیگرم ملاتونین است مگر اینکه پزشک مقدار دیگری تجویز کرده باشد.
- اجتناب از مصرف طولانیمدت: مصرف طولانیمدت ملاتونین میتواند باعث اختلال در تولید طبیعی این هورمون در بدن و بروز عوارض جانبی شود. لذا بهتر است ملاتونین را فقط در صورت نیاز و برای مدت کوتاهی مصرف کنید.
- رعایت زمانبندی صحیح مصرف: قرص ملاتونین را باید 30 دقیقه تا یک ساعت قبل از خواب استفاده کرد. مصرف ملاتونین در زمانهای دیگر روز میتواند باعث خوابآلودگی در طول روز شود.
- اجتناب از مصرف همزمان با برخی داروها: همانطور که گفتیم ملاتونین میتواند با برخی داروها تداخل داشته باشد. از همین رو جهت کاهش عوارض قرص ملاتونین، قبل از مصرف، حتماً در مورد داروهای مصرفی خود با پزشک مشورت کنید.
باورهای غلط درباره عوارض قرص ملاتونین و ویا اسلیپ
در میان انبوه اطلاعات موجود در مورد ملاتونین، گاهی باورهای نادرستی شکل میگیرد که باعث نگرانی افراد میشود. به طور مثال برخی افراد تصور میکنند که قرصهای ملاتونین ممکن است موجب اعتیاد و وابستگی فرد مصرفکننده شوند. این باور، صحیح نبوده و برخلاف برخی داروهای خوابآور، ملاتونین اعتیادآور نیست. ملاتونین یک هورمون طبیعی است که در بدن تولید شده و مصرف آن به عنوان مکمل باعث ایجاد وابستگی نمیشود. همچنین قطع مصرف آن باعث بروز علائم ترک نمیشود.
برخی کاربران در انجمنهایی مانند نی نی سایت تصور کردهاند ویا اسلیپ ممکن است باعث آسیب به کلیه یا وابستگی شود، در حالی که چنین موضوعی پایه علمی ندارد. با این حال افرادی که بیماریهای کلیوی دارند، قبل از مصرف حتما باید با پزشک خود مشورت کنند.
خلاصه نکات کلیدی مقاله
در این مقاله گفتیم که ملاتونین، به عنوان یک مکمل محبوب برای بهبود کیفیت خواب شناخته میشود. با این حال، مصرف آن میتواند عوارض جانبی مانند خوابآلودگی روزانه، سردرد، مشکلات گوارشی و تغییرات خلقی را به همراه داشته باشد. برای کاهش این عوارض، مصرف دوز مناسب، اجتناب از مصرف طولانیمدت، رعایت زمانبندی صحیح و مشورت با پزشک ضروری است. همچنین، باورهای غلطی مانند اعتیادآوری یا آسیب به کلیه در مورد ملاتونین وجود دارد که پایه علمی ندارند. مصرف ملاتونین باید با آگاهی کامل و تحت نظر پزشک انجام شود تا از مزایای آن بهرهمند شده و از عوارض جانبی احتمالی جلوگیری شود.
جهت خرید قرص ملاتونین، یکی از کمعارضهترین داروهای خواب آور میتوانید به سایت داروخانه آنلاین مفیدطب مراجعه کنید. در این فروشگاه اینترنتی میتوانید انواع قرص و شربت خواب آور گیاهی قوی از برندهای پرفروش و معتبر را تنها با چند کلیک تهیه کنید.
هر سوال دیگری در مورد قرص ملاتونین و سایر محصولات داشتید میتوانید پایین این مقاله و یا در صفحه محصول در سایت داروخانه آنلاین مفیدطب کامنت بگذارید، متخصصین داروساز ما به شما پاسخ خواهند داد.






