پروتئین وی برای اکثر ما فقط یک پودر مکمل برای رشد عضلات است، اما اگر دقیقتر به ترکیبات پروتئین وی نگاه کنیم، با دنیایی از مواد مغذی روبرو میشویم. این پروتئین ترکیبی هوشمندانه از آمینواسیدهای ضروری، ویتامینها و ترکیبات دفاعی است که هم شما را به هدف ورزشیتان نزدیکتر میکند و هم منجر به تقویت سیستم ایمنی بدن میشود. شناخت ترکیبات پروتئین وی به شما کمک میکند تا بدانید دقیقاً چه چیزی وارد بدنتان میکنید و چگونه با انتخاب نوع درست ترکیبات وی، میتوانید بهترین نتیجه را برای ریکاوری و سلامتیتان دریافت کنید. در این مطلب از مفید طب، مواد تشکیل دهنده پروتئین وی را باهم بررسی میکنیم.
ترکیبات پروتئین وی چیست؟
اکثر بدنسازان به خوبی میدانند پروتئین وی چیست و مصرف آن با چه فوایدی همراه است اما با مواد تشکیل دهنده پروتئین وی آشنا نیستند. ترکیبات پودر پروتئین وی شامل ترکیبات مغذی بسیاری ازجمله آمینواسیدها، کربوهیدرات و ویتامینهای ضروری بدن است که مصرف آن به بهبود عملکرد ورزشیتان کمک زیادی میکند. اگر شما هم کنجکاو هستید تا بیشتر در این باره بدانید، در بخش زیر ترکیبات پروتئین وی را به طور کامل معرفی میکنیم.
پروتئینها و آمینواسیدها
یکی از اصلیترین مواد تشکیل دهنده پروتئین وی، پروتئین و آمینو اسیدها هستند. به طور کلی پروتئین وی بسته به نوع آن حدود 30 تا 95 درصد پروتئین دارد که بیشترین مقدار پروتئین در وی ایزوله وجود دارد. در کنار پروتئین، مکمل وی شامل 9 آمینو اسید ضروری برای بدن است که مهمترین آنها، آمینواسیدهای شاخهدار (BCAA) هستند که خود از لوسین، ایزولوسین و والین تشکیل میشود. آمینو اسیدها به سنتز پروتئین، ترمیم بافت و جذب مواد مغذی کمک زیادی میکنند. در جدول زیر مقدار هر آمینو اسید به ازای هر 1 گرم پروتئین وی را میبینید:
| نوع آمینو اسید | میزان براساس واحد (میلی گرم) |
|---|---|
| لوسین | 105 |
| لیسین | 93 |
| تیروزین | 32 |
| سیستئین | 21 |
| ایزولوسین | 63 |
| والین | 58 |
| ترئونین | 69 |
| تیریپتوفان | 18 |
| هیستیدین | 17 |
لاکتوز؛ از ترکیبات پروتئین وی
پروتئین وی که از فرایند پنیرسازی از شیر گاو به دست میآید، حاوی مقدار بالایی لاکتوز است. اما هنگامیکه پروتئین وی به شکل پودر و مکمل در میآید، لاکتوز آن به مقدار قابل توجهی کاهش مییابد. به همین علت در برخی موارد ممکن است افرادی که تحمل لاکتوز را ندارند، با عوارض ترکیبات وی روبهرو شوند. اگر شما هم به لاکتوز حساسیت بالایی دارید، نگران نباشید؛ خبر خوب اینکه پروتئین ویهایی در بازار وجود دارد که کاملا فاقد لاکتوز هستند.
چربی و کربوهیدرات
از ترکیبات پروتئین وی میتوانیم به چربی و کربوهیدراتها اشاره کنیم. البته اگر به دنبال عضلهسازی با کمترین میزان چربی هستید، بهتر است بدانید یک مکمل پروتئین وی خوب باید حاوی مقدار بسیار کمی از چربی و کربوهیدراتها باشد. در واقع، تنها در این صورت است که مصرف پروتئین وی هم عضلههای بدون چربی برایتان میسازد و هم کالری ناخواسته چربی را کاهش میدهد.
مواد معدنی و ویتامینها
مکملهای پروتئین وی بسته به نوع و برند آن حاوی مقدار متفاوتی از مواد معدنی و ویتامینها هستند. به طور کلی ترکیبات پودر پروتئین وی شامل ویتامینهای مهمی ازجمله ویتامینهای K، C، E، B1،B2، B3، ،B12 ،B6 و ویتامین A میشود.
پروتئینهای بیواکتیو
پروتئینهای بیواکتیو موجود در وی، فراتر از تأمین آمینواسیدهای پایه، نقش مهمی در بهبود سیستم ایمنی بدن ایفا میکنند. ترکیبات ارزشمندی ازجمله لاکتوفرین، ایمونوگلوبولینها و آلفا-لاکتالبومین، سیستم ایمنی بدن را در برابر عوامل بیماریزا تقویت کرده و با خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی، سرعت ریکاوری پس از تمرینات سنگین را افزایش میدهند.
آنزیمها و طعمدهندهها
در بسیاری از ترکیبات انواع پروتئین وی، از آنزیمهای گوارشی استفاده میشود تا پروتئین راحتتر در معده هضم شود. همچنین این آنزیمها کمک میکنند تا آمینواسیدها سریعتر به عضلات برسند تا شما دچار مشکلاتی مثل نفخ یا سنگینی معده نشوید. از طرفی، چون پودر وی به تنهایی خوشمزه نیست، به آن طعمدهنده اضافه میکنند تا طعم و مزه آن دلپذیرتر شود.
ترکیبات پروتئین وی ایزوله
برای تولید ایزوله وی، پروتئین وی کنسانتره را از یک فیلتراسیون عبور میدهند تا محتوای چربی و کربوهیدرات آن کاهش یابد. در واقع نتیجه این تصفیه فوقالعاده قوی، پودر ایزوله آب پنیر با بالاترین خلوص پروتئین و حذف تقریبا کامل قند و کربوهیدرات است. با این حال مقدار اسیدهای آمینه در پروتئین وی ایزوله و کنسانتره یکسان است. به طور کلی ترکیبات 100 گرم پروتئین وی ایزوله به صورت زیر است:
- پروتئین 23 گرم
- کربوهیدرات 1 گرم
- چربی 0 گرم
- لاکتوز کمی بیش از 1 گرم
بنابراین اگر اضافه وزن دارید، خرید پروتئین وی ایزوله با چربی و کربوهیدرات کمتر انتخاب بهتری است اما قیمت بیشتری نسبت به پروتئین وی کنسانتره دارد.
ترکیبات پروتئین وی کاله
یکی از انواع پروتئین ویهای محبوب و پرطرفدار در میان بدنسازان، پروتئین وی کاله است. پودر پروتئین وی کاله با ترکیبات خود تمام نیازهای مرتبط با عضلهسازی و ریکاوری بدن را به خوبی تامین میکند. ترکیبات وی کاله شامل پروتئین، کربوهیدرات، چربی، لاکتوز، املاح معدنی، ویتامینها و طعم دهندهها میشود.
ترکیبات پروتئین وی کنسانتره
مهمترین تفاوت پروتئین وی ایزوله و کنسانتره این است که پروتئین وی کنسانتره با فرآوری کمتری نسبت به ایزوله و انواع دیگر پروتئین ویها تولید میشود. پروتئین وی کنسانتره (Whey Concentrate) حاوی 70 تا 80 درصد پروتئین خالص و 20 درصد چربی، کربوهیدرات و مقدار کمی لاکتوز است. بنابراین وی کنسانتره چون کمتر فرآوری شده و شامل تمام مواد مغذی میشود، میتوان گفت طبیعیترین نوع پروتئین وی است.
ترکیبات پروتئین وی گلد استاندارد
حتما برایتان جالب است که بدانید پروتئین وی گلد استاندارد برنده جایزه بهترین مکمل پروتئین در سالهای 2005 تا 2011 شده است. همچنین وی گلد استاندارد عنوان بهترین مکمل و بهترین پودر پروتئینی را در سال 2011 کسب کرده و محبوبیت زیادی در میان بدنسازان دارد. اما ترکیبات وی گلد استاندارد چیست که توانسته بهترین جوایز دنیای مکملها را دریافت کند؟ وی گلد استاندارد بیشترین مقدار پروتئین وی ایزوله یعنی همان خالصترین پروتئین وی در جهان را در اختیار شما قرار میدهد. همچنین گلد استاندارد علاوه بر پروتئین خالص شامل لاکتوز وآمینوژنهای مورد نیاز بدن میشود که به بهبود سیستم گوارشی کمک زیادی میکند.
ترکیبات پروتئین وی خانگی
پروتئین وی خانگی یکی از روشهای مقرون به صرفه و سالم برای تهیه این پروتئین وی محبوب و با ارزش است. مهمترین ترکیبات پودر پروتئین وی خانگی شامل مواد زیر میشود:
- پودر سفیده تخم مرغ
- پودر عصاره مالت
- پودر جوانه گندم
- پودر کاکائو
- شیر خشک
- وانیل
اگر شما هم به دنبال تهیه پروتئین خانگی هستید، مطلب طرز تهیه پروتئین وی خانگی به شما کمک میکند تا در چند مرحله ساده، این مکمل را آماده کنید.
چرا مهم است ترکیبات پروتئین وی را بدانیم؟
شناخت ترکیبات پروتئین وی به دو دلیل اصلی سلامت گوارش و اثربخشی تمرین اهمیت دارد. اول اینکه با دانستن میزان لاکتوز و چربی، میتوانید از حساسیتهای گوارشی مثل نفخ جلوگیری کنید. دوم اینکه وجود برخی از ترکیبات مانند پروتئینهای بیواکتیو مشخص میکند که آیا این مکمل علاوه بر عضلهسازی، به تقویت سیستم ایمنی و ریکاوری سریعتر هم کمک میکند یا خیر. در واقع دانستن ترکیبات پروتئین وی به شما کمک میکند تا متناسب با بودجه و قیمت پروتئین وی و همچنین هدفتان (کاهش وزن یا حجمگیری)، بهترین نوع پروتئین وی را انتخاب و مصرف کنید.
جمعبندی
مصرف انواع پروتئین ویها با داشتن ترکیبات مغذی و مفید خود به شما کمک میکند تا هرچه سریعتر به بدن ایدهال خود دست پیدا کنید. به طور کلی ترکیبات مواد تشکیل دهنده پروتئین وی شامل آمینو اسیدها، پروتئینها، لاکتوز، چربی و کربوهیدرات، مواد معدنی و ویتامینها، پروتئینهای بیواکتیو و آنزیمها میشود. دانستن ترکیبات پروتئین وی به شما کمک میکند تا هر پروتئین وی را متناسب با هدف ورزشی و بودجهتان تهیه و مصرف کنید. به طور مثال اگر به لاکتوز حساسیت دارید، وی ایزوله بهترین انتخاب است اما اگر به دنبال افزایش حجم سریع و تمرینات پرفشار طولانی هستید، وی ایزوله به علت نداشتن کربوهیدرات و چربی، اصلا برایتان مفید نیست.
سوالات متداول
بله، یکی از مزایای اصلی وی ایزوله فرآیند تصفیه قوی آن است که باعث میشود مقدار لاکتوز به حداقل (تقریباً صفر) برسد. بنابراین افرادی که به لاکتوز حساسیت دارند، میتوانند به جای وی کنسانتره از وی ایزوله استفاده کنند.
تفاوت اصلی در میزان خلوص است. وی ایزوله حاوی پروتئین بالاتر حدود 90 درصد و چربی و کربوهیدرات نزدیک به صفر است، در حالی که وی کنسانتره حدود 70 تا 80 درصد پروتئین داشته و باقیمانده آن شامل چربی، کربوهیدرات و لاکتوز میشود.
بله؛ وی ایزوله به دلیل اینکه فاقد چربی و کربوهیدرات اضافی است، به شما کمک میکند تا بدون دریافت کالری ناخواسته، فقط پروتئین مورد نیاز برای حفظ عضلات خود را تأمین کنید.آیا پروتئین وی ایزوله برای افرادی که حساسیت به لاکتوز دارند مناسب است؟
تفاوت اصلی ترکیبات وی ایزوله با وی کنسانتره در چیست؟
ترکیبات وی ایزوله منجر به کاهش وزن میشود؟
