عجیب‌ترین خواص روغن خشخاش که نمی‌دانستید!

دانه‌های گیاه خشخاش یا پاپاور برخلاف تصور عموم، هیچ خاصیت مخدری ندارد. این دانه‌ها، عصاره بسیار خوش عطر و بویی دارند که فواید زیادی هم برای بدن ما دارد. روغن خشخاش از دانه‌های این گیاه استخراج می‌شود. این روغن از زمان‌های قدیم به عنوان داروی مسکن گیاهی استفاده می‌شده است.

امروزه، علاوه بر مسکن بودن، خواص دیگری هم برای روغن پاپاور کشف و به تائید علمی رسیده که در ادامه می‌خواهیم بیشتر درباره‌ی آن‌ها صحبت کنیم. پس اگر فکر می‌کنید خواص روغن خشخاش تنها به تسکین درد ختم می‌شود، در ادامه این مطلب از مجله سلامت مفیدطب با ما همراه باشید تا شما را با عجیب‌ترین خواص این روغن جادویی آشنا کنیم.

خشخاش چیست؟

گیاه خشخاش که با نام‌های کوکنار یا پاپاور هم شناخته می‌شود، از دیرباز به عنوان یک گیاه دارویی شناخته می‌شده و قدیمی‌ها از خواص آن نیز برای کاهش درد هم استفاده می‌کردند. این گیاه یک گیاه گلدار یک ساله است و طبع آن نیز از نظر بسیاری از اطبا طب سنتی سرد و خشک در نظر گرفته شده.

شاید جالب باشد که بدانید کاشت خشخاش به 3400 سال پیش از میلاد مسیح باز می‌گردد. این زمان به دوران سومریان مربوط می‌شود. در همان زمان هم سومریان به گیاه خشخاش لقب گیاه شادی آور داده بودند. در ادامه بیشتر از خواص روغن خشخاش و دانه‌های آن می گوییم.

ارزش غذایی دانه‌های خشخاش

همانطور که گفتیم، روغن خشخاش از دانه‌های این گیاه استخراج می‌شود. به همین دلیل بیشتر ریزمغذی‌های دانه‌ی خشخاش در روغن آن نیز یافت می‌شود. این ریزمغذی‌ها را می‌توانید در جدول زیر مشاهده کنید. ارزش غذایی 100 گرم دانه خشخاش به صورت ریز است:

روغن خشخاش موضعی 30 میلی لیتر باریج

روغن خشخاش برای چی خوبه؟

در بخش قبل به ارزش غذایی و ریزمغذی‌های موجود در دانه‌های خشخاش اشاره کردیم. این ریزمغذی‌ها نشان می‌دهد که خواص روغن خشخاش چیزی بیشتر از تسکین درد است. در ادامه این بخش شما را با خواص روغن این گیاه آشنا می‌کنیم.

خواص روغن خشخاش برای پوست صورت

روغن خشخاش موضعی برای پوست صورت و بدن خواص زیادی دارد. همانطور که در جدول بالا می‌بینید، این گیاه سرشار از ویتامین E، اسیدهای چرب غیر اشباع و آنتی اکسیدان های طبیعی است. ویتامین‌های محلول در چربی مانند ویتامین E و اسیدهای چرب رطوبت پوست را حفظ کرده و از بروز چین و چروک و پیری زودرس پوست جلوگیری می‌کنند.

علاوه بر این، آنتی اکسیدان های طبیعی مانند ویتامین C، زینک و ویتامین E موجود در روغن پاپاور، اثرات مخرب فعالیت رادیکال‌های آزاد روی پوست را مهار کرده و به بهبود زخم‌ها و آسیب‌های پوست کمک می‌کند. این مواد مؤثر روغن خشخاش در کنار هم التهاب پوست ناشی از اگزما را نیز بهبود می‌دهند.

1. خواص روغن خشخاش برای چاقی صورت

استفاده از روغن خشخاش برای چاقی صورت یک راهکار طبیعی برای بازسازی فرم عضلانی آن است. اسیدهای چرب ضروری موجود در این روغن با نفوذ به لایه‌های عمقی اپیدرم، سلول‌های چربی پوست (آدیپوسیت‌ها) را تغذیه می‌کنند و با بهبود جریان خون موضعی در هنگام ماساژ، به مرور زمان باعث پر شدن طبیعی گودی‌های صورت و برجستگی گونه‌ها می‌شود.

2. روغن خشخاش برای نرم و مرطوب کردن پوست

اسید اولئیک موجود در این روغن به عنوان یک امولسیون‌کننده طبیعی و قوی عمل می‌کند. این ماده با ایجاد یک لایه محافظتی هیدروژنه روی بافت اپیدرم، مانع از دفع رطوبت طبیعی پوست می‌شود و خشکی‌های مزمن و زبری پوست را کاملا برطرف می‌سازد.

3. روغن خشخاش برای لک صورت

استفاده از روغن خشخاش برای لک صورت به دلیل وجود میزان بالای توکوفرول‌ها و آنتی‌اکسیدان‌های فعال در آن بسیار موثر است. این ترکیبات از تجمع ملانین‌های ناهمگون در لایه‌های سطحی پوست جلوگیری کرده و به مرور زمان لک‌های ناشی از آفتاب‌سوختگی، کبد چرب و جای جوش را کم‌رنگ می‌کنند.

4. ترمیم زخم و جای جوش با روغن خشخاش

وجود زینک (روی) در روغن خشخاش، روند بازسازی سلولی و سنتز سیتوکاین‌ها را سرعت می‌بخشد. این ویژگی سبب می‌شود که بافت‌های آسیب‌دیده پوست در محل زخم‌ها و اسکار به جا مانده از جوش‌ها، سریع‌تر احیا و ترمیم شوند.

5. روغن خشخاش برای کاهش التهاب و قرمزی پوست

برخی تحقیقات آزمایشگاهی نشان می‌دهند اسیدهای چرب امگا موجود در روغن خشحاش، مسیرهای ایجاد التهاب پوستی را مسدود کرده و قرمزی، سوزش و فلاشینگ ناشی از فاکتورهای محیطی یا خشکی شدید را تسکین می‌دهند.

6. روغن خشخاش برای جوش و آکنه

اسید لینولئیک موجود در روغن خشخاش چربی سطح پوست (سبوم) را متعادل می‌کند. کمبود این اسید چرب در پوست باعث غلیظ شدن سبوم، انسداد منافذ و ایجاد جوش می‌شود که این روغن با رقیق کردن چربی پوست، این کمبود را جبران می‌کند.

7. روغن خشخاش برای اگزما و پسوریازیس

این روغن با ترمیم سد دفاعی لیپیدی پوست، مانع از نفوذ باکتری‌ها و محرک‌ها به پوست‌های درگیر اگزما می‌شود و خارش، قرمزی و پوسته‌ریزی شدید ناشی از بیماری پسوریازیس را به طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

8. تاثیر مثبت روغن خشخاش برای کاهش چروک

آنتی‌اکسیدان‌های موجود در روغن خشخاش، رادیکال‌های آزاد را خنثی کرده و با تحریک سنتز کلاژن و حفظ خاصیت الاستیسیته (کشسانی) پوست، از افتادگی بافت صورت و ایجاد خطوط عمیق پیری جلوگیری می‌کنند.

خواص روغن خشخاش برای دردهای مفصلی

روغن خشخاش برای درد مفاصل نیز بسیار مفید است. این خاصیت خشخاش از سال‌ها پیش هم به کار می‌رفت؛ اما امروزه که این خاصیت روغن پاپاور به صورت علمی هم به اثبات رسیده، از آن در داروهای گیاهی برای درد مفاصل نیز استفاده می‌کنند. این روغن گیاهی سرشار از ترکیبات ضد التهاب (اسیدهای چرب امگا 6 و امگا9) است که می‌تواند التهاب مفاصل را کاهش دهد. همچنین ترکیبات مسکن موجود در دانه‌های خشخاش، حساسیت اعصاب محیطی در ناحیه مفاصل را کاهش داده  درد را نیز از بین می‌برند.

در کنار اثر مسکن و ضد التهاب، ریزمغذی‌هایی از جمله منیزیم، زینک، ویتامین E و اسیدهای چرب روغن خشخاش باعث نرمی مفاصل می‌شود. همانطور که در بخش قبل گفتیم، مواد مؤثر خشخاش باعث تولید بیشتر کلاژن می‌شود. این کلاژن همراه با آب در بدن به بازسازی غضروف‌ها می‌پردازد. پس ماساژ دادن مفاصل با روغن خشخاش، هم درد مفاصل را کاهش می‌دهد و هم باعث افزایش نرمی این نواحی می‌شود.

1. روغن خشخاش برای کاهش درد مفاصل

آلکالوئیدهای موضعی موجود در روغن خشخاش به طور موقت پایانه‌های عصبی انتقال‌دهنده درد را در مفاصل مسدود می‌کنند و آرامش حرکتی آسان و بدون درد را برای موضع آسیب‌دیده به ارمغان می‌آورند.

2. روغن خشخاش برای التهاب مفاصل

اسیدهای چرب اشباع‌نشده با مهار و کنترل پیش‌سازهای التهابی مانند پروستاگلاندین‌ها، تورم، داغی و مایع اضافی انباشته شده در کپسول‌های مفصلی را کاهش می‌دهند.

3. روغن خشخاش برای خشکی و سفتی مفاصل

ترکیب غنی ویتامین E و اسید اولئیک مایع سینوویال (مفصلی) را تغذیه کرده و خشکی، سختی حرکت و صدای ساییدگی مفاصل را در هنگام فعالیت‌های روزانه برطرف می‌کند.

4. روغن خشخاش برای آرتروز و آرتریت

ماساژ منظم با روغن خشخاش به دلیل دارا بودن کلسیم و فسفر سطحی، جریان خون غضروف‌ها را افزایش می‌دهد و روند تخریب بافت مفصلی را در بیماران مبتلا به آرتروز کند می‌کند.

5. روغن خشخاش برای درد زانو و کمر

استفاده از این روغن روی نواحی ستون spine و زانو، گرفتگی‌های عضلانی حاد و فیبروتیک اطراف مهره‌ها را آزاد می‌کند و فشار اضافی را از روی ساختار اسکلتی برمی‌دارد.

6. روغن خشخاش برای سیاتیک

نفوذ عمقی روغن خشخاش به عضلات پیرامونی، التهاب و ورم ریشه عصب سیاتیک را کاهش می‌دهد و دردهای تیرکشنده و مزمن از کمر تا مچ پا را به شدت التیام می‌بخشد.

خواص روغن خشخاش برای مو

اسید لینولئیک و اسید اولئیک که جزو اسیدهای چرب امگا6 و امگا9 هستند، جزو اصلی‌ترین مواد مغذی دانه‌های خشخاش محسوب می‌شوند. این دو در کنار ویتامین E، ویتامین C، زینک و منیزیم برای سلامت موها معجزه می‌کنند. این مواد مغذی در روغن خشخاش موضعی باعث تقویت ریشه موها برای ساخت تارهای ضخیم‌تر شده و فولیکول‌های مو را برای رشد بیشتر مو تحریک می‌کند.

همچنین اگر ساقه‌ی موهای خود را با این روغن ماساژ دهید، از ایجاد مو خوره جلوگیری می‌کند. برای بهبود شوره‌ی سر نیز می‌توانید روغن خشخاش را روی پوست سر خود ماساژ دهید.

1. روغن خشخاش برای تقویت ریشه و ساقه مو

اسیدهای چرب امگا موجود در روغن خشخاش با ایجاد یک کاور مغذی و هیدراته روی کوتیکول مو، مقاومت ساقه را در برابر شکنندگی، موخوره و عوامل آسیب‌رسان محیطی بالا می‌برند.

2. روغن خشخاش برای رشد مو

زینک و منیزیم موجود در روغن خشخاش به تقسیم سلولی سریع‌تر در پیاز مو کمک کرده و فاز آناژن (رشد فعال موها) را طولانی‌تر و موثرتر می‌کنند.

3. روغن خشخاش برای کاهش خشکی و وزی مو

این روغن به عنوان لایه نرم‌کننده طبیعی عمل می‌کند و الکتریسیته ساکن، زبری و وز شدگی موهای آسیب‌دیده بر اثر دکلره یا رنگ را از بین می‌برد.

4. روغن خشخاش برای محافظت مو در برابر حرارت

استفاده از چند قطره روغن خشخاش قبل از سشوار یا اتو مو، مانع از تبخیر آب کورتکس مو در اثر حرارت دستگاه‌های آرایشی می‌شود و ساختار مو را حفظ می‌کند.

5. روغن خشخاش برای شوره سر

خواص ضد میکروبی ملایم این روغن از تکثیر قارچ‌های مولد شوره (مانند مالاسزیا) جلوگیری کرده و خشکی، خارش و پوسته‌ریزی کف سر را درمان می‌کند.

سایر خاصیت‌های روغن خشخاش چیست؟

بسیاری از افرادی که اقدام به تهیه روغن خشخاش می‌کنند، فقط به دنبال تسکین درد مفاصل یا قطع ریزش مو نیستند و برای کاربردهای دیگر به سراغ این روغن می‌روند. به عنوان مثال خاصیت این روغن برای رحم و مناسب بودن آن برای ماساژ را می‌توان نام برد که در ادامه بررسی خواهیم کرد.

1. خواص روغن خشخاش برای رحم

ماساژ موضعی ناحیه زیر شکم با این روغن به دلیل خاصیت قابض و مسکن آن، اسپاسم‌های عضلانی و دردهای انقباضی رحم در دوران قاعدگی (دیسمنوره) را به شدت کاهش می‌دهد و به بهبود دردهای ناشی از فیبروم و سردی رحم کمک می‌کند.

2. روغن خشخاش برای ماساژ

روغن خشخاش برای ماساژ عضلات خسته و گرفتگی‌های مزمن گزینه بی‌نظیر و بسیار کاربردی است که احساس راحتی و آرامش عمیقی ایجاد می‌کند؛ چون روغن خشخاش سرعت جذب بالا و بافت چربی روانی دارد و به راحتی قابل استفاده است.

3. دانه‌های خشخاش برای تقویت استخوان‌ها

این خاصیت یکی از فواید روغن خشخاش است که شما را متعجب می‌کند. زیرا در شرح خواص این روغن گیاهی از تقویت استخوان زیاد صحبت نمی‌شود. در صورتی که میزان بالای کلسیم در روغن خشخاش می‌تواند برای تقویت استخوان‌ها در سنین پایین مؤثر باشد. استفاده از روغن خشخاش خوراکی به دلیل داشتن فسفر، کلسیم و منیزیم می‌تواند در افزایش تراکم بافت استخوانی مؤثر باشد. همچنین این ریز مغذی‌ها در کنار هم به تولید بیشتر کلاژن کمک کرده و از آسیب‌های شدید استخوانی جلوگیری می‌کند.

4. روغن خشخاش برای خواب بهتر

اختلالات خواب بیشتر بخاطر افزایش میزان اضطراب و استرس در مغز ایجاد می‌شود. بیشتر ما معمولاً در شرایط فشار کاری، اتفاقات ناگوار یا شرایط استرس زا دچار بی خوابی و بی قراری می‌شویم. در این مواقع میزان هورمون کورتیزول در بدن ما افزایش یافته و باعث هوشیاری و اختلالات خواب می‌شود. در این شرایط استفاده از روغن خشخاش موضعی یا خوراکی می‌تواند مؤثر باشد. آنتی اکسیدان های موجود در این روغن گیاهی، میزان هورمون کورتیزول را در مغز کاهش داده و هوشیاری ناشی از اضطراب و استرس را از بین می‌برند. در نتیجه مغز دوباره عملکرد طبیعی خود را بدست می‌آورد و اختلالات خواب نیز بهبود می‌یابد.

5. خواص روغن خشخاش خوراکی برای گوارش

استفاده از روغن خشخاش خوراکی برای گوارش هم فواید زیادی دارد. یکی از پر استفاده ترین این خواص، درمان یبوست در منزل با روغن پاپاور است. این روغن گیاهی سرشار از فیبرهای گیاهی و طبیعی است که باعث افزایش حرکات روده و کاهش خشکی مدفوع می‌شوند. در نتیجه مصرف روغن خشخاش برای هضم غذا و دفع راحت‌تر نیز مؤثر است و سلامت روده را افزایش می‌دهد.

روغن خشخاش را چگونه تهیه کنیم؟

تا چند دهه پیش کارشناسان طب سنتی روغن خشخاش را به صورت دستی تهیه می‌کردند یا به افراد مشتاق طرز تهیه آن را آموزش می‌دادند. اما نکته‌ی مهم درباره استخراج دستی روغن پاپاور این است که در روش‌های خانگی نکات مهمی رعایت نمی‌شود که ممکن است سمیت گیاه گرفته نشود. به همین دلیل استفاده از روغن خشخاش خانگی معمولاً عوارض زیادی برای افراد در پی داشت. از این رو، شرکت‌های داروسازی گیاهی اقدام به استاندارد سازی و استخراج روغن خشخاش به صورت مکانیزه کردند.

شرکت داروسازی باریج اسانس یکی از همین شرکت‌هاست که روغن خشخاش موضعی خود را با کیفیت و خلوص بالا وارد بازار کرده است. شما می‌توانید برای بهره مندی از خواص این روغن گیاهی، این محصول را با اطمینان خریداری کنید.

نحوه مصرف روغن خشخاش

نحوه‌ی مصرف روغن خشخاش در ابتدا به نوع آن (خوراکی یا موضعی) بستگی دارد. برای استفاده از روغن خوراکی بهتر است با توجه به مشکل خود با دکتر داروساز یا پزشک مشورت کنید.

برای استفاده از روغن خشخاش موضعی جهت کاهش دردهای موضعی، روزی 3 بار مقدار کافی از آن را در ناحیه‌ی مورد نظر ماساژ دهید. روغن خشخاش موضعی باریج را می‌توانید برای درد گوش نیز استفاده کنید. کافی است روزی سه بار و هر بار 2 الی 3 قطره از آن را در گوش خود بچکانید.

عوارض و مضرات روغن خشخاش

اگر از محصولات تائید شده‌ای مانند روغن خشخاش باریج استفاده کنید و در مصرف آن زیاده روی نکنید، عوارضی برای شما نخواهد داشت. البته بهتر است قبل از مصرف برای اطمینان از عدم حساسیت خود، چند قطره از محصول را روی دست خود بچکانید و یک ساعت صبر کنید. اگر نشانه‌های آلرژیک ظاهر نشد می‌توانید با خیال راحت از این روغن گیاهی استفاده کنید.

احتیاط در مصرف روغن خشخاش

این روغن گیاهی نیز مانند همه‌ی محصولات گیاهی، برای برخی از افراد در جامعه ممنوع است و ممکن است مشکل ایجاد کند. در ادامه به برخی از موارد ممنوعیت روغن خشخاش اشاره کرده‌ایم:

• استفاده از روغن خشخاش در دوران بارداری و شیردهی ممنوع است.
• روغن خشخاش برای کودکان زیر 5 سال نباید استفاده شود.
• افرادی که دچار آنفارکتوس مغزی، صرع، تشنج یا فلج شده‌اند، باید این محصول را با احتیاط بیشتر و مشورت پزشک مصرف کنند.
• از مالیدن این روغن گیاهی به پشت سر خود بپرهیزید.

سخن پایانی

در پایان قابل ذکر است که روغن دانه خشخاش به عنوان یک اکسیر چندمنظوره و علمی شناخته می‌شود. اسیدهای چرب امگا و آنتی‌اکسیدان‌های قوی موجود در این روغن، نقش بسزایی در کاهش دردهای مفصلی و آرتروز دارند همچنین برای آبرسانی پوست و رفع لک‌های صورت، حجم‌دهی موضعی گونه‌ها بسیار موثر و مفید است و به بهبود کیفیت خواب کمک می‌کند.

سوالات متداول