آب پنیر که از بریده بریده شدن شیر با سرکه بدست میآید، دور ریختنی نیست و دارای مقادیر زیادی پروتئین، لاکتوز و سایر مواد مغذی است. در حال حاضر از خواص آب پنیر به منظور پاکسازی کبد و روده و البته برای ثابت نگه داشتن حجم عضلات ورزشکاران استفاده میشود. پس اگر آب پنیر خانگی تازه دارید و به لاکتوز حساس نیستید، یک لیوان از آن را ناشتا میل کنید. در این مطلب بررسی میکنیم که آب پنیر چه فوایدی دارد و مصرف صحیح آن چگونه است.
آب پنیر چیست؟
آب پنیر مایعی است که پس از جدا شدن دلمه شیر در فرآیند تولید پنیر باقی میماند. این مایع زردرنگ شفاف سرشار از پروتئینهای محلول در آب از جمله پروتئین وی، لاکتوز، مواد معدنی و مقدار کمی چربی است. آب پنیر در گذشته اغلب دور ریخته میشد؛ چون مردم خواص آن را نمیدانستند، اما امروزه به دلیل ارزش تغذیهای بالا به عنوان ماده اولیه صنایع غذایی، مکملهای ورزشی، خوراک دام و تولید پودر وی استفاده میشود. از نظر تغذیهای، پروتئینهای آب پنیر بسیار زود جذب میشوند و تمامی اسیدهای آمینه ضروری بدن را دارند که آن را به یکی از باکیفیتترین منابع پروتئین حیوانی تبدیل میکند.
آب پنیر حاوی چیست؟
برای اینکه ببینیم آب پنیر برای چی خوبه، لازم است با ترکیبات آن آشنا شویم. آب پنیر که گاهی اوقات به آن ماست آبی هم گفته میشود، محصولی جانبی در فرآیند تولید پنیر است. این مایع سفید رنگ، اصلیترین اجزای شیر را در خود دارد. آب پنیر معمولا حاوی آب است و چربی، پروتئین کازئین و قند شیر به نام لاکتوز نیز در آن یافت میشود. همچنین، مواد معدنی ضروری مانند کلسیم و فسفر و مقادیر کمی از ویتامینها نیز در آب پنیر وجود دارند. ترکیب کامل این مواد بسته به نوع شیر و روش تولید پنیر میتواند متفاوت باشد. خواص آب پنیر به دلیل دارا بودن پروتئین و مواد مغذی، برای افراد ورزشکار یا کسانی که به دنبال مصرف پروتئین هستند، از اهمیت بالایی برخوردار است.
پروتئین آب پنیر چیست؟
پروتئین آب پنیر قسمتی از پروتئینهای شیر است که پس از جدا شدن پنیر از شیر در آب آن باقی میماند. به پروتئین آب پنیر پروتئین وی میگویند. اما پروتئین وی چیست؟
پودر پروتئین وی بیشتر شامل آلبومین و گلوبولین است که سریعتر هضم میشود و کیفیت بالایی از نظر جذب آمینو اسیدها دارد. پروتئین آب پنیر منبعی کامل از همه اسیدهای آمینه ضروری است و به خاطر قابلیت جذب سریع در بدن به سرعت برای رشد عضله و ترمیم بافتها استفاده میشود. بر همین اساس پروتئین آب پنیر در مکملهای غذایی ورزشکاران بسیار مهم است. در نظر داشته باشید که این پروتئین نسبت به پروتئین کازئین در شیر، عملکرد بهتری در پرورش عضله و افزایش انرژی دارد.
طرز تهیه آب پنیر خانگی برای لاغری
برای تهیه آب پنیر خانگی که یک نوشیدنی لاغری محسوب میشود به سادهترین مواد اولیه نیاز دارید.
- بهتر است یک لیتر شیر کم چرب تهیه کنید.
- یک قاشق غذاخوری سرکه سفید یا آبلیمو را در قابلمه شیر بریزید و روی حرارت ملایم قرار دهید.
- مرتب هم بزنید تا شیر شروع به جدا شدن و شکل گرفتن گلولههای سفید کند.
- پس از حدود 15 الی 20 دقیقه، شعله گاز را خاموش کنید و اجازه دهید مخلوط خنک شود.
- سپس با استفاده از یک صافی توری تمیز، گلولههای سفید را از مایع جدا کنید.
- مایع باقیمانده، آب پنیر شما است. این آب پنیر غنی از پروتئین و کمچرب است و میتواند ماده غذایی سالم برای نوشیدنیهای قندی یا بخشی از رژیم لاغری باشد.
بهتر است در ساخت پروتئین وی خانگی با آب پنیر از شیر پرچرب استفاده نکنید تا کالری محصول پایانی کم باشد.
بهترین زمان مصرف آب پنیر برای لاغری
بهترین زمان مصرف آب پنیر برای لاغری صبح ناشتا یا بعد از ورزش است؛ چون باعث افزایش احساس سیری، کاهش اشتها و حفظ اندازه عضلات در زمان کاهش وزن میشود. توجه داشته باشید مصرف صحیح آب پنیر و بهترین زمان خوردن آن بصورت زیر است:
- صبح ناشتا: مصرف آب پنیر بلافاصله بعد از بیدار شدن به کم شدن اشتها در طول روز و جلوگیری از پرخوری کمک میکند.
- بعد از ورزش: آب پنیر به حفظ حجم عضلات و افزایش متابولیسم کمک میکند که برای چربیسوزی مهم است.
- بصورت میانوعده: اگر آب پنیر بهجای تنقلات پرکالری مصرف کنید، کالری دریافتی را کاهش میدهد.
نکته مهم: دقت داشته باشید مصرف صحیح آب پنیر به خودی خود باعث لاغری نمیشود؛ زیرا خوردن غذاهای کم کالری و داشتن رژیم لاغری به همراه فعالیت بدنی منظم به شما کمک میکند تا با آب پنیر خانگی یا کارخانهای وزن کم کنید و لاغر شوید.
با آب پنیر خانگی چه کنیم؟
آب پنیر خانگی را میتوانید بنوشید یا در پختن غذا استفاده کنید و بهصورت خشک و پودر پروتئین تبدیل کنید. در ادامه میتوانید کاربردهای رایج و خواص آب پنیر خانگی را ببینید.
- تبدیل به پودر پروتئین طبیعی: اگر بخواهید میتوانید آب پنیر را با حرارت ملایم زیر °۶۰C تبخیر و خشک کنید و پودر حاصله را در اسموتی یا شیکهای خانگی استفاده کنید. هرچند درست کردن پودر پروتئین وی خانگیِ باکیفیت سخت است؛ چرا که به دستگاه حرارتی احتیاج دارید.
- نوشیدنی طبیعی و مفید: میتوانید آن را خنک کنید و مثل دوغ یا آبمیوه رقیق مصرف نمایید. نوشیدنی آب پنیر خانگی سرشار از اسیدهای آمینه، لاکتوز و مواد معدنی شامل کلسیم، فسفر، منیزیم است. در نظر داشته باشید که باید آب پنیر را تازه مصرف کنید و در یخچال قرار دهید.
- در پختوپز بهجای آب یا شیر: از مایع آب پنیر میتوانید برای تهیه سوپ، نان، کیک یا سس استفاده کنید که ارزش غذایی و لطافت بیشتری به غذا میدهد.
- برای تغذیه دام یا طیور: در صورتی که میزان آب پنیر خانگی شما زیاد باشد میتوانید برای خوراک گوسفند و گاو استفاده کنید.
- در محصولات آرایشی طبیعی (پوست و مو): برای شفافسازی پوست صورت میتوانید از مایع تازه آب پنیر استفاده کنید و روی صورت بزنید.
آب پنیر را چگونه مصرف کنیم؟
مصرف صحیح آب پنیر اهمیت زیادی در میزان تاثیرگذاری آن دارد. دوره مصرف آب پنیر با هدف پاکسازی روده و لاغری، 40 روز کامل است. روزانه دو یا یک و نیم لیوان آب پنیر تازه را بهصورت ناشتا میل کنید. این دو لیوان را به سه قسمت تقسیم کنید و هر نیم ساعت یا یک ساعت یکبار میل کنید.
اگر در خانه هستید بعد از خوردن آب پنیر قدم بزنید، در غیر این صورت ورزش کنید. در نظر داشته باشید بعد از مصرف آب پنیر تا 4 ساعت نباید چیز دیگری میل کنید. در صورتی که احساس گرسنگی میکنید، از آب و عسل استفاده نمایید. در طب سنتی اشاره شده افرادی که مشکل معده دارند تا برطرف شدن آن، مجاز به خوردن آب پنیر نیستند.
فواید آب پنیر چیست؟
آب پنیر یا ماءالجبن نوعی نوشیدنی است که هم بعنوان غذا و هم بعنوان دارو برای پاکسازی کل بدن از مواد زائد استفاده میشود. به همین دلیل بسیاری از مردم برای استفاده راحتتر از آب پنیر به سراغ شکل پودری آن میروند. «پودر ماءالجبن افتیمونی برای چی خوبه» اولین سوال است که برای این افراد پیش میآید. در بخش زیر به مهمترین خواص پروتئین غلیظ شده آب پنیر اشاره میکنیم.
خواص آب پنیر برای بدنسازی و ورزشکاران
آب پنیر برای بدنسازی ارزش غذایی زیادی دارد؛ چون منبع پروتئینی سبک و زودجذبی است که به ترمیم و حفظ حجم عضلهها بعد از تمرین کمک میکند. بدنسازان آن را برای تسریع ریکاوری، افزایش احساس سیری، جلوگیری از تحلیل عضلات در دورههای چربیسوزی و افزایش جذب پروتئین عضله به شکل پودری مصرف میکنند. فواید پودر آب پنیر برای بدنسازی حاصل فرآوری آب پنیر در کارخانه است. از دیگر فواید پروتئین وی این است که نسبت به سایر منابع پروتئینی سریعتر جذب میشود. با خرید پروتئین وی و مصرف آن بعد از تمرین، میتوانید از بابت تامین انرژی بدنتان و تضمین جذب مواد مغذی لازم برای بازسازی عضلات مطمئن باشید.
خواص آب پنیر برای مو
برای کسانی که میپرسند آب پنیر برای چی خوبه، شاید عجیب باشد که بگوییم این ماده یک تقویتکننده طبیعی برای موهای شما است. چرا که سرشار از مواد مغذی و اسیدهای مفیدی است که به سلامت کلی مو کمک میکنند. خواص آب پنیر برای مو بهصورت زیر است.
- نرمکننده و براقکننده: آب پنیر به دلیل داشتن لاکتیک اسید مانند نرمکننده طبیعی عمل میکند. وقتی آن را روی موها ماساژ میدهید یا با آن آبکشی میکنید، کوتیکول مو صافتر شده و موها نرمتر، درخشانتر و خوشحالتتر میشوند.
- تقویت فولیکولهای مو: ویتامینهای گروه B و مواد معدنی موجود در آن به تغذیه ریشه مو کمک کرده و در نتیجه باعث کاهش ریزش و تحریک رشد موهای سالمتر میشوند.
بعد از شستشوی مو با شامپو، یک فنجان آب پنیر رقیقشده را به آرامی روی پوست سر و موهایتان بریزید، کمی ماساژ دهید و پس از چند دقیقه با آب ولرم بشویید. در صورتی که موهایتان چرب است به چند بار آبکشی نیاز دارید.
خواص آب پنیر برای لاغری
همانطور که قبلا گفتیم، یکی از خواص مهم آب پنیر ایجاد احساس سیری و در فواصل منظم و طولانی مدت باعث کاهش وزن میشود. همچنین روزانه 80 تا 100 کالری با مصرف آب پنیر سوزانده میشود.
خواص آب پنیر برای پوست صورت
آب پنیر رفع کننده آکنه و حساسیتهای پوستی است. اگر خارشهای پوستی دارید میتوانید از این مایع طبیعی استفاده کنید. در نظر داشته باشید که کرم یا لوسیونی با فرمولاسیون آب پنیر وجود ندارد و فقط باید آب مایع پنیر را روی پوست ماساژ دهید.
خواص آب پنیر برای چاقی صورت
مصرف آب پنیر بهطور مستقیم باعث چاقی صورت نمیشود، اما میتواند در پرتر و سالمتر شدن چهره شما مؤثر باشد. (در زمانی که بدن دچار کمبود پروتئین است).
خواص آب پنیر در طب سنتی
در طب سنتی، آب پنیر پاککننده طبیعی بدن است و برای سمزدایی کبد، بهبود کار دستگاه گوارش، دفع صفرا و کاهش یبوست استفاده میشود. این مایع زودهضم و مغذی به تعادل صفرا و سودا، کمک میکند و مصرف آن به صورت ناشتا یا در نیمهی روز سبب سبکی بدن، شادابی پوست و بهبود عملکرد معده و رودهها میشود. همچنین در طب سنتی گفته میشود آب پنیر میتواند با کاهش حرارت و خشکی بدن به متعادل کردن مزاج کمک کند.
درمان بواسیر و یبوست با آب پنیر
آب پنیر ملین طبیعی است که باعث نرم شدن مدفوع میشود. خوردن این مایع طبیعی فشار هنگام دفع را کم میکند و درد، سوزش و خونریزی بواسیر را کاهش میدهد.
در منابع طب سنتی، آب پنیر برای بهبود علائم صفرا و سودا توسط متخصصان تجویز میشود که میتواند به کاهش التهاب و سوزش ناحیه کمک کند. خوردن منظم آب پنیر باعث بهبود کار روده میشود و از برگشت مجدد علائم یبوست جلوگیری میکند.
درمان دیابت با آب پنیر
درمان دیابت نوع یک با آب پنیر بهصورت قطعی امکانپذیر نیست، اما این مایع میتواند کمککننده تغذیهای در کنترل دیابت مفید باشد. پروتئین غلیظ شده آب پنیر به کاهش قند خون بعد از غذا کمک میکند و باعث میشود قند خون آهستهتر بالا برود. همچنین نوشیدن آب پنیر برای افراد مبتلا به دیابت نوع 2 میتواند احساس سیری ایجاد کرده و از پرخوری و افزایش وزن جلوگیری کند. در نظر داشته باشید که آب پنیر جایگزین دارو یا انسولین نیست و افراد دیابتی باید آن را با نظر پزشک و در مقدار کنترلشده مصرف کنند؛ چون برخی انواع پروتئین غلیظ شده آن حاوی لاکتوز هستند و قند خون را افزایش میدهد.
مضرات آب پنیر
امکان دارد پس از مصرف منظم آب پنیر احساس استفراغ داشته باشید یا نشانههای روان شدن معده را ببینید. این تاثیرات جزو مضرات آب پنیر نیست؛ زیرا این نوشیدنی باعث سمزدایی بدن و خروج مواد زائد از دستگاه گوارش انسان است. در یک دوره مصرف این نشانهها را در روزهای ابتدایی میبینید ولی در ادامه خبری از حالت تهوع و اسهال نیست.
جمعبندی
آبپنیر که از فرآیند تهیه پنیر بهدست میآید، جزو مواد زائد نیست. این مایع سرشار از پروتئینهای زودجذب، لاکتوز و مواد معدنی است و هم در صنعت غذایی و هم در مکملهای ورزشی از خواص آب پنیر استفاده میشود. در طب سنتی پاککننده کبد و روده شناخته میشود و برای ورزشکاران به حفظ حجم عضلات کمک میکند. مصرف ناشتای آن احساس سیری ایجاد کرده و در رژیمهای لاغری مؤثر است. همچنین از پروتئین غلیظ شده آب پنیر در تولید نرمکننده مو استفاده میشود.
برای تهیه خانگی این مایع، شیر کمچرب را با سرکه حرارت داده و پس از جدا شدن دلمه، مایع باقیمانده را بصورت تازه مصرف کنید. بهترین زمان مصرف صحیح آب پنیر صبح ناشتا یا پس از ورزش است. توجه داشته باشید که آبپنیر جایگزین دارو نیست و افراد حساس به لاکتوز باید با احتیاط مصرف کنند.
سوالات متداول
با آب پنیر خانگی چه کنیم؟
آب پنیر خانگی را میتوانید بهصورت نوشیدنی، در پخت غذا، برای تهیه پودر پروتئین یا برای مراقبتهای پوست و مو استفاده کنید.
آب پنیر ترش چیست؟
وقتی که آب پنیر تازه در مدت طولانی بماند و کهنه شود، آب پنیر ترش بدست میآید.
ارزش غذایی آب پنیر چقدر است؟
آب پنیر حاوی پروتئین زودجذب، لاکتوز، کلسیم، فسفر و مقدار کمی ویتامین و چربی است و ارزش تغذیهای بالایی دارد.
آب پنیر افتیمونی چیست؟
آب پنیر افتیمونی نوعی ماءالجبن است که با گیاه افتیمون تهیه میشود و در طب سنتی برای پاکسازی کبد و صفرا بهکار میرود.
آب پنیر چطوری درست کنم؟
برای تهیه آب پنیر، شیر را با سرکه یا آبلیمو حرارت دهید تا بریده بریده شود، سپس دلمهها را جدا کنید و مایع باقیمانده را استفاده نمایید.
توجه: مقالات مرتبط با پزشکی و سلامت داروخانه مفید طب از منابع معتبر داخلی و خارجی تهیه شدهاند و صرفا جنبه اطلاع رسانی دارند، بنابراین توصیه درمانی و پزشکی محسوب نمیشوند. در صورتی که مشکل پزشکی دارید، لازم است تا برای تشخیص و درمان به پزشک مراجعه نمایید.
