آیا تا به حال برایتان پیش آمده بعد از غذا یا حتی بدون دلیل مشخص، احساس سنگینی، فشار یا باد در شکم داشته باشید و ندانید علت نفخ شکم چیست؟ چرا این مشکل به طور مداوم تکرار میشود؟ علت نفخ دائمی شکم چیست؟ نفخ شکم یکی از شایعترین ناراحتیهای موقتی یا دائمی گوارشی است. گاهی با درد، ناراحتی و حتی کاهش تمرکز در طول روز همراه میشود.
علت ایجاد نفخ شکم همیشه یکسان نیست. از تغذیه و سبک زندگی گرفته تا مشکلات گوارشی میتواند در بروز آن نقش داشته باشد. شناخت دقیق علتهای نفخ شدید معده و روده، اولین و مهمترین قدم برای انتخاب بهترین روش درمان نفخ و خرید قرص ضد نفخ فوری بزرگسالان مناسب است.
نفخ چیست و چه علائمی دارد؟
نفخ به حالتی گفته میشود که در آن شکم به دلیل تجمع گاز در معده یا روده، متورم و سفت میشود. در بیشتر مواقع، نفخ شکم در اثر اختلال در فرایند هضم، بلع هوا، مصرف برخی مواد غذایی یا مشکلات گوارشی به وجود میآید. شاید برای شما هم پیش آمده باشد که هنگام نفخ، احساس پری و فشار در ناحیه شکم داشته باشید و حتی ممکن است ظاهر شکمتان نیز به طور قابل توجهی بزرگتر از حالت طبیعی به نظر بیاید.
اگر میخواهید بدانید که «علت نفخ شکم چیست؟» در یک جمله میتوانیم بگوییم که نفخ به عوامل مختلفی مانند رژیم غذایی، سبک زندگی و سلامت دستگاه گوارش بستگی دارد. گاهی نفخ به صورت موقت و خفیف است، اما علت نفخ دائمی شکم یا علت های نفخ شدید معده نشانه یک مشکل زمینهای است. همچنین نفخ ممکن است همراه با درد شکم، آروغ زدن مکرر یا دفع باد شکم باشد که در این حالت بررسی پزشکی برای درمان علت نفخ شکم اهمیت بیشتری پیدا میکند.
معمولا علائم نفخ در هر کسی بهصورتی متفاوت بروز میکند، اما بهطورکلی شایعترین نشانهها شامل موارد زیر است:
- احساس پری و سنگینی در شکم
- تورم و بزرگ شدن ظاهری شکم
- درد یا ناراحتی شکمی (به ویژه درد شکم همراه با نفخ)
- افزایش دفع گاز از روده
- آروغ زدن مکرر
- احساس فشار یا سفتی در ناحیه شکم
- بدبو شدن گاز معده و روده در برخی افراد (علت نفخ بدبو)
- تشدید نفخ پس از غذا یا در پایان روز
شناخت این علائم به شما کمک میکند تا در مراحل بعدی، علت های نفخ شکم را به درستی بشناسید و مسیر مناسب درمان نفخ شکم را انتخاب کنید.
علت نفخ شکم؛ بررسی علمی
معمولا جمع شدن گاز یا هوا در دستگاه گوارش و تورم، فشار یا سنگینی در ناحیه شکم باعث نفخ شکم میشود. نفخ گاهی موقتی و خفیف است، اما در مواردی مانند نفخ شدید معده یا نفخ دائمی شکم نشاندهنده علتهای متعدد و نیازمند بررسی پزشکی است. در ادامه مهمترین علت های نفخ شکم را بررسی میکنیم.
۱. بلعیدن هوا (گرفتن هوا هنگام غذا خوردن)
شاید برایتان عجیب باشد، اما بلعیدن هوا یا آئروفاژی یکی از شایعترین دلایل نفخ است. خیلی وقتها با خوردن غذا یا نوشیدن سریع، صحبت حین غذا یا جویدن آدامس، مقدار زیادی هوا وارد دستگاه گوارش میکنید. این هوا به صورت گاز در روده تجمع پیدا میکند و باعث افزایش باد شکم میشود.
۲. مصرف غذاهای نفاخ
برخی مواد غذایی به دلیل ساختار شیمیایی و نوع فیبر، در روده بیشتر گاز تولید میکند. حبوبات، کلم بروکلی، گل کلم، عدس، غلات کامل، برخی میوه ها، نوشیدنیهای گازدار و مواد حاوی فروکتوز یا سوربیتول از جمله غذاهایی است که باعث نفخ میشود. در این مواقع به درمان نفخ و سردی روده نیاز دارید که در ادامه به آنها اشاره میکنیم.
۳. یبوست و اختلال حرکت روده
یبوست و اختلال حرکت روده نیز یکی دیگر از علتهای نفخ شکم است. بهاینصورت که وقتی دچار یبوست میشوید حرکات طبیعی روده کاهش پیدا میکند و گاز از بدن دفع نمیشود. در نتیجه نفخ و سنگینی شدیدتر در شکم شما احساس میشود.
۴. عدم تحمل مواد غذایی خاص
برخی افراد به لاکتوز (قند شیر)، گلوتن، فروکتوز یا دیگر ترکیبات غذایی حساسیت یا عدم تحمل دارند. اگر جزو این افراد هستید، یعنی بدنتان نمیتواند این مواد را هضم کند. در این شرایط باکتریهای روده این مواد را تخمیر میکند که بههمیندلیل نیز گاز زیادی در شکم شما تولید و منجر به نفخ میشود.
۵. اختلالات میکروبی روده (SIBO و دیس بیوسیس)
یکی دیگر از علت های نفخ شکم، اختلالات میکروبی روده یا (SIBO و دیس بیوسیس) است. بهاینصورتکه وقتی باکتریها در روده کوچک بیش از حد استاندارد رشد میکند یا روده دچار عدم تعادل میکروبی (dysbiosis) میشود، گاز و باد در روده افزایش و علائم نفخ شدیدتر میشود.
۶. سندرم روده تحریکپذیر (IBS)
سندروم روده تحریکپذیر یکی دیگر از علتهای شایع نفخ شدید و مکرر است. اگر مبتلا به این بیماری باشید، علاوه بر باد شکم همراه با درد زیاد، تغییر در حرکات روده (یبوست یا اسهال) و ناراحتیهای گوارشی را نیز حس میکنید.
۷. بلع بیش از حد هوا با عادتهای غلط
یکی دیگر از عوامل موثر در تشدید نفخ عادتهایی مانند نوشیدن با نی، صحبت کردن حین غذا، جویدن آدامس یا سیگار کشیدن است که باعث میشود هوا بیش از حد وارد دستگاه گوارش شود.
۸. تغییرات هورمونی و دوره قاعدگی
نوسانات هورمونی و چرخه ماهانه در زنان باعث کاهش حرکت روده و افزایش نفخ در برخی روزهای دوره میشود.
۹. استرس و اضطراب
استرس و اضطراب، عوارض شدید گوارشی نیز دارد و بر عملکرد روده و حرکات دستگاه گوارش تاثیر میگذارد. بهاینصورت که باعث کُند شدن تخلیه معده و افزایش حساسیت روده میشود و در نتیجه گاز در روده جمع شده و احساس نفخ شدید به سراغتان میآید.
۱۰. عفونت های گوارشی و التهاب
عفونتهای باکتریایی یا ویروسی معده و روده مثل گاستروانتریت یا انگلهایی مانند ژیاردیا نیز میتواند باعث التهاب، تولید گاز زیاد، نفخ شدید، درد شکم و تغییر در عادتهای دفع شود. در این حالت و برای تشخیص و درمان عفونتهای گوارشی باید حتما به پزشک معالج مراجعه کنید.
۱۱. بیماری سلیاک
سلیاک نوعی بیماری خودایمنی است که با مصرف گلوتن موجود در غلاتی مانند گندم، جو و چاودار، باعث آسیب به دیواره روده باریک میشود. در بدن افراد مبتلا به این بیماری، مواد مغذی جذب روده نمیشود، و نفخ معده و اسهال برای شما اتفاق میافتد. در این موارد پزشک معالج با تجویز دارو مسیر درمان نفخ را برایتان مشخص میکند.
علت نفخ زیاد و باد شکم
اگر احساس نفخ زیاد و دفع مکرر باد شکم دارید، این حالت معمولا به دلیل افزایش تولید گاز در دستگاه گوارش یا اختلال در دفع طبیعی آن به وجود میآید. در صورتی که این مشکل به صورت مزمن تکرار میشود، آزاردهنده است. در ادامه مهمترین علتهای نفخ زیاد و باد شکم را بررسی میکنیم:
- مصرف شیرین کنندههای مصنوعی مانند آسپارتام و زایلیتول
- زیادهروی در مصرف نوشیدنیهای کافئیندار
- نوشیدن مایعات بسیار سرد همراه غذا
- مصرف غذاهای بسیار چرب و سنگین
- پرخوری و خوردن وعدههای حجیم
- نخوردن صبحانه و فاصله طولانی بین وعدهها
- دراز کشیدن بلافاصله بعد از غذا
- کم تحرکی و نشستن طولانی مدت
- سیگار کشیدن
- مصرف الکل
- مصرف برخی داروها مانند آنتیبیوتیکها
- مصرف مکملهای آهن و کلسیم
- کم آبی بدن
- مصرف غذاهای فرآوری شده و فستفود
- حساسیت به ادویههای تند
- مصرف بیش از حد لبنیات
- جویدن یخ
- استفاده مکرر از دهان شویههای حاوی الکل
- خواب نامنظم
- تغییر ناگهانی رژیم غذایی (علت نفخ در رژیم لاغری)
علت نفخ مداوم معده چیست؟
اگر به طور مداوم دچار نفخ معده میشوید بهتر است بدانید این حالت به دلیل اختلالات پایدار در هضم مواد غذایی یا سبک زندگی ایجاد میشود. در ادامه مهمترین علتهای نفخ مداوم معده را مشاهده میکنید:
- سوءهاضمه مزمن
- ترشح ناکافی اسید معده
- پرخوری یا خوردن وعدههای حجیم
- تند غذا خوردن
- عدم تحمل لاکتوز
- عدم تحمل گلوتن
- رشد بیش از حد باکتریها در روده کوچک
- برهم خوردن تعادل میکروبی روده
- رفلاکس معده به مری
- سندرم روده تحریکپذیر
- یبوست مزمن
- مصرف مداوم غذاهای نفاخ
- مصرف نوشیدنیهای گازدار
- استرس و اضطراب طولانی مدت
- کم تحرکی
- خواب نامنظم
- مصرف سیگار
- مصرف الکل
- مصرف برخی داروها مانند آنتیبیوتیکها
- عفونتهای مزمن معده و روده
- التهاب معده
- بلع مداوم هوا
- نوشیدن مایعات همراه غذا
- تغییرات هورمونی مداوم
علت نفخ ناگهانی شکم
آیا تا به حال برایتان پیش آمده ناگهان دچار احساس نفخ شکم شوید؟ معمولا علت نفخ ناگهانی شکم بهخاطر وجود یک عامل محرک مشخص است که در ادامه انواع احتمالات را بررسی میکنیم:
- پرخوری یا مصرف یک وعده غذایی سنگین
- خوردن سریع غذا
- بلع هوا هنگام غذا خوردن
- مصرف ناگهانی غذاهای نفاخ
- نوشیدن نوشابههای گازدار
- مصرف شیرینکنندههای مصنوعی
- عدم تحمل موقت لاکتوز
- مصرف غذاهای بسیار چرب
- نوشیدن مایعات سرد همراه غذا
- یبوست ناگهانی
- استرس یا اضطراب شدید
- تغییر ناگهانی رژیم غذایی
- مصرف ادویههای تند
- مصرف بیش از حد فیبر به صورت ناگهانی
- مصرف آدامس
- نوشیدن با نی
- مصرف برخی داروها
- بیتحرکی پس از غذا
- خوابیدن بلافاصله بعد از غذا
- تغییرات هورمونی
- عفونتهای گوارشی کوتاه مدت
علت نفخ شکم خالی و اول صبح
اگر از آن دسته افرادی هستید که اول صبح احساس نفخ دارید بد نیست بدانید این نفخ به دلیل باقی ماندن گاز در دستگاه گوارش یا اختلال عملکرد روده در طول شب ایجاد میشود. در ادامه تمامی دلایل ایجاد نفخ شکم در اول صبح را بررسی میکنیم تا بهتر متوجه شویم که چرا درمان سوء هاضمه و نفخ اهمیت دارد.
- بلع هوا در خواب
- یبوست شبانه
- تخمیر باقیمانده غذا
- کاهش حرکات روده در خواب
- رفلاکس معده
- خواب نامنظم
- استرس شبانه
- مصرف شام سنگین
- دیر غذا خوردن
- کم آبی بدن
- مصرف غذاهای نفاخ در شب
- سندرم روده تحریکپذیر
علت نفخ بعد غذا
برای بیشتر افراد احساس نفخ بعد از غذا اتفاق میافتد. در اینجا علت نفخ به نحوه خوردن و آشامیدن و همچنین ترکیب مواد غذایی مصرفیتان ارتباط دارد. در ادامه علت نفخ بعد غذا را باهم بررسی میکنیم:
- پرخوری
- خوردن سریع غذا
- نجویدن ناکافی
- مصرف غذاهای نفاخ
- نوشیدنیهای گازدار
- مصرف غذاهای چرب
- مصرف غذاهای سرخ شده
- عدم تحمل لاکتوز و فروکتوز
- مصرف شیرینکنندههای مصنوعی
- نوشیدن مایعات همراه غذا
- بلع هوا
علت نفخ در شب و هنگام خواب
برایتان پیش آمده که شبها به ویژه هنگام خواب احساس نفخ شبانه داشته باشید؟ علت آن است که معمولا نفخ شکم در پایان روز تشدید میشود و میتواند خواب را مختل کند. انواع علتهای نفخ در شب و هنگام خواب عبارت است از:
- خوردن شام سنگین
- دیر شام خوردن
- کمتحرکی روزانه
- یبوست
- رفلاکس معده
- مصرف غذاهای نفاخ
- خوابیدن بلافاصله بعد غذا
- استرس روزانه
- مصرف نوشابه در شب
- مصرف تنقلات شبانه
- کم آبی بدن
- اختلال خواب
علت نفخ شکم در آقایان
اگرچه تفاوت اندکی بین علت نفخ شکم در زنان و مردان وجود دارد اما نفخ در مردان بیشتر به سبک زندگی و عادتهای غذایی مرتبط است. علت باد شکم زیاد در آقایان را در ادامه متن بخوانید:
- پرخوری
- مصرف فستفود
- مصرف غذاهای چرب
- مصرف نوشابه
- سیگار کشیدن
- مصرف الکل
- استرس شغلی
- کمتحرکی
- یبوست
- تند غذا خوردن
- مصرف قهوه زیاد
- خواب نامنظم
علت نفخ در زنان
همانطور که قبلتر هم اشاره کردیم علت نفخ در زنان و مردان تفاوت چندانی ندارد، اما علت باد شکم زیاد در زنان بیشتر تحت تاثیر هورمونها و شرایط فیزیولوژیک قرار دارد. در ادامه مطلب علت نفخ در زنان را بررسی میکنیم:
- نوسانات هورمونی
- احتباس مایعات
- یبوست
- سندرم روده تحریکپذیر
- استرس
- کمتحرکی
- مصرف غذاهای نفاخ
- تغییرات چرخه قاعدگی
- پرخوری
- کم آبی بدن
- مصرف غذاهای شور
- خواب نامنظم
علت نفخ قبل از پریودی
در بیشتر زنان نفخ پیش از قاعدگی بسیار شایع است. باد شکم زیاد در زنان و احساس نفخ معمولا چند روز قبل از پریودی شروع میشود. علتهای شایع نفخ قبل از پریودی را در ادامه بخوانید:
- افزایش پروژسترون
- احتباس آب
- کاهش حرکات روده
- یبوست
- افزایش اشتها
- مصرف نمک زیاد
- مصرف شیرینی
- کمتحرکی
- استرس
- خواب نامنظم
- نفخ روده
- تغییرات هورمونی
علت نفخ شکم در بارداری
اگر باردار هستید، بد نیست بدانید که داشتن کمی احساس نفخ شکم در دوره بارداری طبیعی و اغلب بهخاطر تغییرات هورمونی و فیزیکی بدن است. معمولا علتهای نفخ شکم در دوران بارداری به یکی از موارد زیر ارتباط دارد:
- افزایش هورمون پروژسترون
- کند شدن هضم
- کاهش حرکات روده
- یبوست بارداری
- فشار رحم بر روده
- مصرف مکمل آهن
- کمتحرکی
- پرخوری
- مصرف غذاهای نفاخ
- کم آبی بدن
- رفلاکس معده
- تغییر رژیم غذایی
علت نفخ شکم و یبوست
گاهی پیش آمده همزمان با احساس نفخ، یبوست هم تجربه کنید؟ این دو اغلب همزمان رخ میدهد و یکدیگر را تشدید میکند. مواردی را که در رخ دادن نفخ شکم و یبوست موثر است در ادامه بخوانید:
- کاهش حرکات روده
- کمبود فیبر
- کم آبی بدن
- کمتحرکی
- نگهداشتن مدفوع
- استرس
- مصرف غذاهای چرب
- مصرف فستفود
- مصرف کم سبزیجات
- اختلالات گوارشی
- سندرم روده تحریکپذیر
- مصرف برخی داروها
علت نفخ همراه با اسهال
اگر احساس نفخ در شما با اسهال همراه است، به احتمال قوی، علت اصلی همان تحریک یا اختلال در روده شما است و باید حتما در این مواقع به پزشک مراجعه کنید. از جمله علائم علت نفخ همراه با اسهال میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- عفونتهای رودهای
- مسمومیت غذایی
- عدم تحمل لاکتوز
- عدم تحمل گلوتن
- سندرم روده تحریکپذیر
- استرس شدید
- مصرف غذاهای آلوده
- مصرف آنتیبیوتیک
- التهاب روده
- حساسیت غذایی
- تخمیر بیش از حد
- مصرف شیرینکنندههای مصنوعی
علت نفخ شکم نوزاد
نفخ در نوزادان بسیار شایع و طبیعی است و اغلب مادرانی که نوزاد دارند با این مورد مواجه شدهاند. علتهای نفخ شکم نوزادان را در ادامه میتوانید مشاهده کنید، اما فراموش نکنید در صورت تجربه نفخ مداوم نوزادتان حتما او را نزد پزشک ببرید.
- بلع هوا هنگام شیر خوردن
- گریه طولانی
- نارس بودن دستگاه گوارش
- شیر خوردن سریع
- حساسیت به پروتئین شیر
- عدم آروغگیری
- وضعیت نادرست تغذیه
- نفخ روده
- تغییر نوع شیر خشک
- تغذیه نامناسب مادر
- پرخوری نوزاد
- یبوست نوزاد
علت نفخ شدید در کودکان
اگر فرزند کوچک دارید، احتمالا درد و بیقراری کودکتان به علت نفخ شدید را تجربه کردهاید. علتهای نفخ شدید کودکان را در لیست زیر میتوانید مشاهده کنید، هرچند فراموش نکنید که اگر کودک شما دائم احساس نفخ دارد باید حتما به پزشک اطفال مراجعه کنید.
- مصرف غذاهای نفاخ
- تند غذا خوردن
- یبوست
- عدم تحمل لاکتوز
- مصرف تنقلات
- نوشیدنیهای گازدار
- استرس و اضطراب
- عفونتهای گوارشی
- کمتحرکی
- مصرف فستفود
- بلع هوا
- حساسیت غذایی
علت نفخ معده از دیدگاه طب سنتی
اگر انتخاب شما برای درمان علت نفخ معده، رجوع به درمانهای سنتی و خانگی است، در ادامه موضوع علت نفخ در طب سنتی را بررسی میکنیم. در طب سنتی نفخ معده گاهی با علائمی مانند آروغ زدن زیاد، احساس سردی در معده، سنگینی پس از غذا و حتی درد شکم همراه است. چرا که در طب سنتی، نفخ معده نتیجه برهم خوردن تعادل مزاج و ضعف در عملکرد معده است.
بر اساس این دیدگاه، زمانی که حرارت و قدرت هاضمه معده شما کاهش پیدا میکند، غذایی که خوردهاید بهدرستی هضم نمیشود و در نتیجه دچار تخمیر شده و شکم شما گاز تولید میکند. به همین دلیل، برای از بین بردن نفخ شکم در طب سنتی، به اصلاح مزاج، تقویت هضم و رعایت اصول صحیح غذا خوردن توجه بیشتری داشته باشید.
همچنین از نگاه طب سنتی، مصرف زیاد غذاهای سرد و تر، نوشیدن آب سرد (بهویژه همراه غذا)، پرخوری و درهم خوری، دیر غذا خوردن، خوابیدن بلافاصله پس از غذا و کم تحرکی، استرس و ناراحتیهای روحی از مهمترین دلایل ایجاد نفخ است.
نفخ شکم نشانه چه بیماریهایی است؟
اگر علائم نفخ شکم را تجربه میکنید، میدانید که نفخ شکم همیشه یک مشکل ساده و گذرا نیست و در برخی موارد نشانه وجود یک بیماری زمینهای در دستگاه گوارش یا حتی سایر بخشهای بدنتان است. بهعنوانمثال نفخ شدید یکی از علائم هشداردهنده در بیماران مبتلا به سندرم روده تحریکپذیر، عدم تحمل لاکتوز یا گلوتن، یبوست مزمن، رفلاکس معده، عفونتهای گوارشی، رشد بیش از حد باکتریها در روده، التهاب معده و روده، و به حساب میآید. همچنین در موارد نادرتر نفخ شکم هشداری بر وجود بیماریهای صفراوی یا اختلالات هورمونی است. پس اگر علت درد شکم یا نفخ را نمیدانید، یا علائم جدیدتری مثل کاهش وزن، تهوع مداوم یا تغییر شدید در اجابت مزاج دارید، حتما به پزشک مراجعه کنید.
درمان سریع نفخ شکم و معده
برای درمان سریع و موثر نفخ شکم و معده باید روش درمان متناسب با علت نفخ معده یا روده را انتخاب کنید. در بسیاری از موارد، نفخ به دلیل عادت غذایی نادرست، سبک زندگی کمتحرک یا مصرف غذاهای نفاخ ایجاد میشود. با اصلاح این عوامل میتوانید به کاهش سریع علائم کمک کنید. هدف از درمان فوری، کاهش گاز تجمعیافته و بازگرداندن عملکرد طبیعی دستگاه گوارش است.
برای از بین بردن نفخ شکم فوری میتوانید از راهکارهایی مانند راه رفتن کوتاه بعد از غذا، پرهیز از نوشیدنیهای گازدار، خوردن وعدههای سبکتر، نجویدن آدامس، کاهش استرس و استفاده از مواد غذایی با هضم آسان استفاده کنید. در کنار این موارد، در نفخهای شدید یا مکرر، توجه به درمان نفخ معده و روده به صورت اصولی و ریشهای اهمیت دارد تا مشکل به شکل دائمی برطرف شود و درمان قطعی نفخ اتفاق بیفتد.
داروی از بین بردن نفخ شکم
برای انتخاب داروی از بین بردن نفخ شکم، ابتدا باید علت نفخ دائمی شکم را مشخص کنید؛ زیرا همه نفخها علت یکسانی ندارد. داروهای مورد استفاده برای درمان نفخ دستهبندی متفاوتی دارد و هر گروه دارویی، مکانیسم اثر متفاوتی دارد. آشنایی با این دستههای دارویی به شما کمک میکند تا درمان نفخ شکم و معده را به شکل هدفمندتری انجام دهید.
یکی از مهمترین گروهها، پروبیوتیکها هستند. این مکملها با تنظیم تعادل باکتریهای مفید روده، به کاهش تولید گاز و بهبود هضم کمک میکند. به ویژه پروبیوتیکها در نفخهای مزمن، نفخ ناشی از آنتیبیوتیک، نفخ دائمی شکم و نفخ همراه با یبوست یا اسهال موثر است.
دسته دیگر، آنتیاسیدها و داروهای کاهنده اسید معده است. در حالتی که علت نفخ سوءهاضمه، رفلاکس و ترشح نامناسب اسید معده است این داروها برایتان تجویز میشود. این داروها با کاهش سوزش و بهبود تخلیه معده، احساس سنگینی و نفخ را در شما کاهش میدهد.
همچنین داروهای ضد گاز مانند ترکیبات حاوی دایمتیکون یا سایمتیکون، با شکستن حبابهای گاز در معده و روده، به روند درمان نفخ شدید معده شما کمک میکند. برای برخی افراد، داروهای تنظیمکننده حرکات روده یا آنزیمهای گوارشی نیز بسته به علت تولید نفخ تجویز میشود.
در نهایت، انتخاب داروی مناسب شما برای درمان علت نفخ معده و شکم باید بر اساس شدت علائم، تکرار نفخ و شرایط فردی انجام شود. در نفخهای مداوم یا همراه با درد، با پزشک معالج مشورت کنید.
بهترین قرص برای از بین بردن کامل نفخ شکم
اگر برای مصرف قرص ضد نفخ فوری بزرگسالان تردید دارید باید بدانید انتخاب قرص به این موضوع بستگی دارد که علت نفخ شکم چیست. اغلب نفخ منشا معدهای، رودهای، عفونی یا ناشی از اختلال هضم است. به همین دلیل، داروهای مختلفی برای درمان نفخ شکم تجویز میشود. در ادامه، رایجترین و موثرترین قرصهایی که برای درمان نفخ معده و روده استفاده میشود را معرفی میکنیم.
قرص پنتوپرازول برای نفخ معده
پنتوپرازول جزو داروهای کاهنده اسید معده است و بیشتر در افرادی کاربرد دارد که علت نفخ معده آنها به رفلاکس، ترشح زیاد اسید یا سوءهاضمه مرتبط است. این دارو با کاهش اسید معده، احساس سنگینی و آروغ زدن نفخ بعد از غذا را کاهش میدهد. این دارو برای نفخ ناشی از گاز روده مناسب نیست و فقط بهصورت حضوری از داروخانهها میتوانید خریداری کنید. بهتر است برای یافتن سایر داروهای مناسب درمان نفخ و سردی روده به داروخانه آنلاین مفید طب سر بزنید.
قرص دایمتیکون برای نفخ
قرص دایمتیکون یکی از رایجترین داروها برای درمان نفخ شدید معده و روده است. این دارو با شکستن حبابهای گاز، به دفع راحتتر آنها کمک میکند. این قرص باعث کاهش سریع احساس فشار و باد شکم میشود. دایمتیکون روی علت زمینهای نفخ اثر نمیگذارد، اما برای تسکین علائم بسیار موثر است.
قرص مترونیدازول برای نفخ شکم
مترونیدازول یک آنتیبیوتیک است و فقط زمانی برای نفخ تجویز میشود که علت تولید نفخ به عفونتهای رودهای، انگلها یا رشد بیش از حد باکتریهای مضر مرتبط باشد. این دارو باید حتما با تجویز پزشک تجویز شود. از مصرف خودسرانه آن پرهیز کنید چراکه مصرف بیمورد آن میتواند تعادل باکتریهای رودهتان را برهم بزند.
قرص دومپریدون برای نفخ
دومپریدون دارویی است که به بهبود حرکات معده و تخلیه بهتر آن کمک میکند. این قرص بیشتر برای افرادی مناسب است که نفخ آنها با احساس پری، تهوع یا دیر هضم شدن غذا همراه است. دومپریدون در مواردی برایتان موثر است که علت نفخ شکم به کندی حرکات معده مربوط است.
قرص پروبیوتیک برای نفخ شکم
پروبیوتیکها، مکملهایی که حاوی باکتریهای مفید روده است. این قرص نقش مهمی در درمان نفخ شکم، نفخ دائمی و نفخ همراه با یبوست یا اسهال دارد. از رایجترین پروبیوتیکها میتوانیم به لاکتوباسیلوس، بیفیدوباکتریوم و ساکارومایسس بولاردی اشاره کنیم. این مکملها با تنظیم فلور روده به کاهش گاز و نزدیک شدن به درمان قطعی نفخ کمک میکند. انواع پروبیوتیکها را میتوانید از داروخانه اینترنتی مفید طب (دکتر اصیلی) تهیه کنید.
در نظر داشته باشید بهترین قرص برای نفخ شکم، دارویی است که پزشک متناسب با علت های نفخ شکم برایتان تجویز میکند. در صورت تداوم علائم یا همراهی نفخ با درد شدید، کاهش وزن یا تغییر اجابت مزاج، حتما به پزشک مراجعه کنید.
درمان نفخ شکم در خانه
در بسیاری از موارد، نفخ شکم را با راهکارهای ساده و خانگی میتوانید کنترل کنید نیازی به مصرف دارو ندارید. زمانی که علت نفخ شکم به عادتهای غذایی نادرست، سبک زندگی کمتحرک یا هضم ضعیف است این راهکارها موثر میشود. با رعایت چند نکته ساده میتوانید به کاهش گاز معده و روده و بهبود سریعتر علائم کمک کنید.
- قرار دادن کیسه آب گرم روی شکم: گرما باعث شل شدن عضلات شکم و روده میشود و به دفع بهتر گاز و کاهش درد و نفخ کمک میکند.
- نوشیدن آب به میزان کافی: مصرف آب کافی به بهبود حرکات روده و جلوگیری از یبوست کمک میکند و در کاهش نفخ موثر است.
- خوردن نعناع: نعناع خاصیت ضد اسپاسم دارد و میتواند انقباضات روده را کاهش داده و به آرام شدن معده کمک کند.
- نوشیدن آب گازدار: در برخی افراد، مقدار کم آب گازدار میتواند به آروغ زدن و خروج گاز محبوس شده در معده کمک کند، البته از مصرف بیش از حد پرهیز کنید.
- نوشیدن دمنوشهای گیاهی مثل چای زنجبیل: زنجبیل، رازیانه و بابونه از دمنوشهای موثر برای درمان نفخ معده است. مصرف این دمنوشها به بهبود هضم و کاهش گاز کمک میکند.
- پیادهروی و تحرک بدنی سبک: حرکت کردن پس از غذا باعث فعال شدن رودهها و دفع راحتتر گاز میشود و یکی از سادهترین روشها برای کاهش نفخ است.
- آرام غذا خوردن و خوب جویدن: آرام غذا خوردن از بلع هوا جلوگیری کرده و فشار کمتری به معده وارد میکند. در نتیجه نفخ کمتری ایجاد میشود.
درمان نفخ شکم و یبوست
اگر اغلب نفخ شکم و یبوست را به صورت همزمان دارید بدانید که این دو یکدیگر را تشدید میکند. در این شرایط، برای درمان باید بر بهبود حرکات روده و تنظیم عملکرد دستگاه گوارش تمرکز کنید. نوشیدن آب کافی در طول روز، افزایش تدریجی مصرف فیبر، تحرک بدنی منظم و داشتن زمان مشخص برای اجابت مزاج، از مهمترین اصول درمان نفخ شکم و یبوست است. رعایت نکات گفته شده به تعادل باکتریهای روده کمک میکند و تولید گاز را کاهش میدهد. همچنین با مصرف پروبیوتیکها میتوانید به روند درمان سرعت ببخشید.
درمان نفخ شکم بعد از غذا
با پرخوری، تند غذا خوردن یا مصرف غذاهای نفاخ دچار نفخ میشوید. برای درمان نفخ شکم بعد از غذا بهتر است وعدههای غذایی سبکتر و در حجم کمتر مصرف کنید. آرام غذا بخورید. پیادهروی کوتاه بعد از غذا، پرهیز از نوشیدنیهای گازدار، کاهش مصرف غذاهای چرب، و توجه به جویدن کامل غذا نقش مهمی در کاهش نفخ دارد. در صورت تکرار این مشکل، رژیم غذاییتان را اصلاح کنید و بررسی علت نفخ معده را به پزشک بسپارید.
درمان قطعی نفخ چگونه است؟
درمان قطعی نفخ زمانی امکانپذیر است که علت های نفخ شکم را به درستی شناسایی و برطرف کنید. نفخ معمولا ناشی از رژیم غذایی نامناسب، اختلالات گوارشی، استرس یا بیماریهای زمینهای است. بدون درمان ریشهای، علائم به صورت موقت کاهش پیدا میکند پس با اصلاح سبک زندگی، مدیریت استرس، تنظیم وعدههای غذایی و در صورت نیاز استفاده از دارو یا مکمل مناسب، به درمان قطعی نفختان کمک میکنید. اگر نفخ دائمی شکم همراه با درد شدید را تجربه میکنید یا با کاهش وزن و تغییرات غیرعادی در اجابت مزاج مواجه شدهاید. مراجعه به پزشک و بررسی تخصصی را در اولویت قرار دهید.
درمان نفخ در طب سنتی
در طب سنتی، درمان نفخ بر پایه اصلاح مزاج، تقویت هضم و کاهش سردی و رطوبت معده انجام میشود. اگر درمان با طب سنتی را انتخاب میکنید، با استفاده از عرقیات گیاهی مانند عرق نعناع، عرق رازیانه، عرق زیره و عرق زنجبیل به کاهش گاز و سنگینی معده کمک کنید. همچنین با مصرف دمنوشهایی مانند چای زنجبیل، رازیانه، بابونه و دارچین به بهبود عملکرد معده و روده کمک میکنید. در دیدگاه طب سنتی، پرهیز از غذاهای سرد و نفاخ، درهمخوری و نوشیدن آب سرد همراه غذا نیز نقش مهمی در درمان نفخ معده و شکم دارد.
درمان نفخ شکم در بارداری
اگر روزهای بارداری را پشت سر میگذارید بدانید که نفخ شکم در دوران بارداری اغلب طبیعی است. این حالت به تغییرات هورمونی و فشار رحم بر روده مربوط میشود. برای درمان نفخ شکم در بارداری وعدههای غذایی سبکتر و در حجم کمتر مصرف کنید. آب کافی بنوشید و تحرک بدنی ملایم مانند پیادهروی در برنامه روزانه خود بگنجانید. از غذاهای نفاخ و چرب پرهیز کنید. برای مصرف هرگونه دارو یا دمنوش در این دوران حتما با پزشک معالج خود مشورت کنید.
درمان نفخ شکم نوزادان
نفخ شکم در نوزادان بسیار شایع است و معمولا به نابالغ بودن دستگاه گوارش مربوط میشود. برای درمان نفخ شکم نوزادان، آروغگیری صحیح بعد از هر وعده شیر، تنظیم وضعیت شیردهی و ماساژ ملایم شکم نوزاد موثر است. در نوزادان شیرخشکی، تغییر نوع شیر خشک را با نظر پزشک انجام دهید. در صورت تداوم نفخ یا همراهی آن با بیقراری شدید نوزاد، حتما به پزشک مراجعه کنید.
راه های جلوگیری از نفخ روده و معده
با اصلاح سبک زندگی و عادتهای غذایی از نفخ روده و معده پیشگیری کنید. آرام غذا خوردن، پرهیز از پرخوری، کاهش مصرف غذاهای نفاخ، نوشیدن آب کافی و داشتن تحرک بدنی منظم از مهمترین راههای پیشگیری ابتلا به نفخ شناخته میشود. مدیریت استرس، خواب منظم و توجه به واکنش بدن نسبت به برخی مواد غذایی نیز نقش مهمی در کاهش علت تولید نفخ و جلوگیری از بازگشت آن دارد.
جمعبندی پایانی
نفخ شکم مشکلی شایع اما قابل کنترل است. با شناخت دقیق علت نفخ شکم و انتخاب روش مناسب درمان نفخ شکم، کیفیت زندگیتان افزایش پیدا میکند. با رعایت اصول تغذیهای، استفاده از راهکارهای خانگی و در صورت نیاز درمان دارویی یا طب سنتی، میتوانید به کنترل نفخ و حتی درمان قطعی نفخ نزدیک شوید. در نفخهای شدید، مداوم یا همراه با علائم غیرطبیعی، مراجعه به پزشک را در اولویت قرار دهید.
سوالات پرتکرار
تجمع گاز در معده و روده، پرخوری، یبوست و مصرف غذاهای نفاخ از مهمترین علتهای بزرگی شکم و نفخ است.
این نوع نفخ معمولا به تجمع گاز در روده بزرگ، یبوست یا سندرم روده تحریکپذیر مربوط میشود.
نفخ مزمن اغلب به دلیل اختلالات گوارشی، عدم تحمل غذایی، یبوست طولانی مدت یا استرس مداوم ایجاد میشود.
سوءهاضمه، رفلاکس معده، ترشح نامناسب اسید و کندی هضم از علتهای شایع نفخ همیشگی معده است.
نفخ بدبو معمولا با تخمیر زیاد غذا در روده، برهم خوردن تعادل باکتریها و یبوست ارتباط دارد. علت بزرگی شکم و نفخ چیست؟
علت نفخ در پهلوی چپ چیست؟
علت نفخ مزمن شکم چیست؟
علت نفخ همیشگی معده چیست؟
علت نفخ بدبو چیست؟
