تناسب اندام و کاهش وزن اصولی همواره یکی از اهداف اصلی افراد برای ارتقای سلامت فردی است. در میان راهکارهای طبیعی، استفاده از گیاهان دارویی به عنوان درمان کمکی به دلیل عوارض جانبی اندک بسیار پرطرفدار است. تخم گشنیز (Coriandrum sativum) از گیاهان سنتی موثر بر هضم و متابولیسم است که تحقیقات نوین نیز خواص آن را بر مدیریت پروفایل چربی و کنترل قند خون تایید کرده‌اند. برای بهره‌مندی از اثرات این بذر گیاهی، راه‌های مختلفی از دم‌کردن خانگی دمنوش گرفته تا استفاده از فرآورده‌های استاندارد داروسازی وجود دارد. به همین دلیل در کنار روش‌های سنتی، بسیاری از افراد تمایل به خرید قرص لاغری گیاهی استاندارد دارند تا دوز مشخص و ایمنی از این ترکیبات چربی‌سوز را دریافت کنند. در این مقاله از مجله سلامت مفیدطب، با تمام روش‌ها و طریقه مصرف تخم گشنیز برای لاغری، دمنوش‌ها، بهترین زمان مصرف و مکمل‌های مجاز دارویی آشنا خواهید شد.
خواص گشنیز برای لاغری
این گیاه از خانواده چتریان است که به صورت گسترده در سراسر جهان مورد استفاده قرار می‌گیرد. برگ گشنیز منبع خوبی از فیبر، کلسیم، منیزیم، منگنز و آهن می‌باشد. این گیاه دارای ۱۱ جزء اسانس روغنی و ۶ نوع اسید (از جمله آسکوربیک اسید یا ویتامین C) است که هر کدام خواص مختلفی برای بدن دارند. همچنین تخم گشنیز سرشار از مواد مغذی گیاهی (Phytonutrients) بوده و مشخصات تغذیه‌ای مشابهی با برگ گشنیز دارد. در ادامه خواص گشنیز برای لاغری را بررسی می‌کنیم تا ببینیم این دارو برای کاهش وزن چه اثراتی دارد.
بهبود هضم و تخلیه سریع‌تر روده
اسانس‌های فرار موجود در تخم گشنیز (به‌ویژه لینالول و بورنئول) محرک ترشح آنزیم‌های گوارشی هستند. هضم بهینه مانع از ایجاد نفخ، اتساع شکم و کندی حرکات لوله گوارش می‌شود.
تنظیم ترشح انسولین و مهار اشتهای کاذب
تخم گشنیز با تحریک ترشح انسولین، نوسانات شدید قند خون پس از صرف غذا را خنثی می‌کند؛ این عملکرد مستقیم مانع از بروز ریزه‌خواری ناشی از افت قند می‌گردد و یک تکنیک کارآمد برای کاهش اشتها خانگی محسوب می‌شود.
اثر دیورتیک و دفع احتباس آب زیرپوستی
بخش مهمی از وزن و سایز زائد در افراد، ناشی از تجمع آب میان‌بافتی است. گشنیز با خاصیت ادرارآوری ملایم، به دفع نمک اضافه و کاهش ورم عمومی بدن کمک می‌کند.
بهبود متابولیسم چربی‌ها و کاهش تری‌گلیسرید
اسیدهای چرب غیراشباع و ترکیبات پلی‌فنولی تخم گشنیز مسیر تجزیه چربی‌ها (لیپولیز) را در کبد فعال کرده و از انباشت چربی‌های احشایی جلوگیری می‌نمایند.
طرز تهیه دمنوش تخم گشنیز برای لاغری
جهت بهره‌بری از خواص برگ‌ها و تخم گشنیز برای لاغری میتوانید از دمنوش‌های تهیه‌شده از این گیاه استفاده کنید. علاوه بر این بسیاری از داروهای گیاهی که توسط شرکت‌های داروسازی فرآوری شده‌اند، از گیاه گشنیز در ترکیبات مکمل‌های لاغری خود بهره برده‌اند. در ادامه شما را با طرز تهیه دمنوش تخم گشنیز برای لاغری آشنا کرده و همچنین به معرفی یکی از بهترین قرص‌های لاغری گیاهی می‌پردازیم.
جهت تهیه دمنوش تخم گشنیز به مواد زیر نیاز دارید:
- ۱ الی ۲ قاشق چایخوری بذر گشنیز
- ۲ فنجان آب
- عسل یا لیمو به عنوان طعم‌دهنده (اختیاری)
دانه‌های گشنیز را به آرامی با هاون بکوبید و سپس به آب در حال جوش اضافه کنید. حرارت را کم کرده و اجازه دهید حدود ۵ الی ۱۰ دقیقه بجوشد. دمنوش آماده شده را در یک فنجان صاف کنید و در صورت تمایل به آن عسل یا لیمو اضافه نمایید.
تخم گشنیز چگونه باعث کاهش وزن و چربی‌سوزی می‌شود؟
طبق مطالعاتی که اخیراً انجام شده، دانه‌های گیاه گشنیز حاوی ترکیباتی هستند که می‌توانند به لاغری و کاهش وزن کمک کنند. یکی از دلایل اصلی تاثیر برگ و تخم گشنیز برای لاغری، کالری کم آن است. یک فنجان برگ گشنیز تازه، فقط حدود ۵ کالری دارد و میزان کالری ۱۰۰ گرم از بذر گشنیز معادل ۲۹۸ کیلوکالری می‌باشد.
علاوه بر این مزیت، گشنیز سرشار از فیبر غذایی است که این فیبر به کاهش وزن کمک بسیار موثری می‌کند. فیبر موجود در گشنیز موجب می‌شود که شما احساس سیری کرده و احتمال پرخوری را کاهش می‌دهد. همچنین تخم گشنیز دارای خاصیت افزایش متابولیسم است.
در بخش‌های قبل اشاره کردیم که گشنیز میتواند به هضم غذا کمک کند. از همین رو میتواند از بروز نفخ و یبوست جلوگیری کند. سلامت سیستم گوارشی در کاهش وزن اهمیت دارد، چرا که تضمین می‌کند مواد مغذی به درستی جذب شده و مواد زائد به طور موثر دفع شوند. همچنین گشنیز با تنظیم سطح قند خون نیز میتواند از پرخوری و هوس‌های کاذب جلوگیری کرده و به روند صحیح رژیم غذایی شما کمک کند.
طریقه مصرف تخم گشنیز برای لاغری
برای بهره‌گیری از خواص این دانه گیاهی متناسب با شرایط زندگی و وقت خود، میتوانید از روش‌های زیر استفاده کنید:
۱. دمنوش و جوشانده تخم گشنیز
سنتی‌ترین و دردسترس‌ترین شیوه، دم کردن بذرهای نیمکوبشده در آب جوش است که عصاره‌های محلول در آب آن را آزاد می‌سازد.
۲. عرق تخم گشنیز
برای افرادی که فرصت دم‌کردن ندارند، استفاده از عرق استاندارد و خالص گشنیز راهی سریع است. همچنین ترکیب آن با سایر تقطیرهای گیاهی مرسوم است؛ همان‌طور که یادگیری اصول و طریقه مصرف عرق زنیان برای لاغری شکمی در کنار تخم گشنیز به دلیل طبع گرم زنیان، به تعادل دستگاه گوارش و رفع سردی معده کمک می‌کند.
۳. مکمل‌های دارویی حاوی تخم گشنیز
دمنوش‌ها غلظت یکنواختی از ماده موثره ندارند. استفاده از مکمل‌های فرآوری‌شده استاندارد توسط داروسازان، بالاترین بازدهی را به همراه دارد:
کپسول دیابت (ذیابیطس) نیاک
کپسول دیابت ۶۰ عددی نیاک، که با نام کپسول ذیابیطس نیز شناخته می‌شود، حاوی عصاره دانه گشنیز، طباشیر، شیرین بیان، تخم کاهو، تخم خرفه، گل سرخ، صمغ عربی، صندل سفید، گلنار، کافور و گل ارمنی است. اگرچه این فرآورده با هدف اولیه تنظیم قند خون و جلوگیری از پیشرفت دیابت طراحی شده، اما به دلیل مهار مقاومت انسولینی، جلوگیری از تبدیل قند به بافت چربی و کاهش اشتهای کاذب، یک مکمل کمک‌کننده برای لاغری و کاهش سایز در افراد مستعد چاقی شکمی نیز به شمار می‌رود.
قرص اسلیم مکس قائم دارو
قرص اسلیم مکس ترکیبی استاندارد از تخم گشنیز، چای سبز، رازیانه و ریشه کاسنی است که مجوز سازمان غذا و دارو را دارد. این قرص با مهار آنزیم آمیلاز، از جذب کربوهیدرات‌ها جلوگیری کرده و نرخ سوخت‌وساز پایه بدن را افزایش می‌دهد.
بهترین زمان مصرف تخم گشنیز برای لاغری
برای دریافت حداکثر نتیجه از تخم گشنیز، زمان‌بندی مصرف متناسب با نوع هدف تعیین می‌شود:
- ناشتا (صبح زود): مصرف یک فنجان دمنوش ولرم تخم گشنیز به صورت ناشتا، با پاکسازی دستگاه گوارش و تحریک ترشح صفرا، متابولیسم را از ابتدای روز فعال می‌کند.
- ۲۰ تا ۳۰ دقیقه قبل از وعده غذایی سنگین: فیبرهای محلول و ترکیبات آروماتیک موجود در آن با حجیم شدن در معده، مانع از پرخوری و نوسان قند پس از غذا می‌شوند.
- همگام‌سازی با سایر گیاهان چربی‌سوز: اگر علاوه بر گشنیز از مکمل‌های حاوی کورکومین استفاده می‌کنید، اطلاع از بهترین زمان مصرف قرص زردچوبه برای لاغری (که عموماً همراه با وعده ناهار چرب‌تر جهت جذب بیشتر است) باعث می‌شود تداخلی با جذب دمنوش تخم گشنیز قبل از غذا ایجاد نشود.
بهترین ترکیبات همراه با تخم گشنیز برای لاغری
همراه کردن بذر گشنیز با برخی گیاهان و ادویه‌ها اثر سینرژیک (هم‌افزاینده) بر چربی‌سوزی ایجاد می‌کند:
تخم گشنیز و دارچین
اضافه کردن یک چوب دارچین کوچک به دمنوش گشنیز، با کند کردن تخلیه معده و تثبیت طولانی‌مدت سطح انسولین، هوس خوردن شیرینی‌جات را کاملاً سرکوب می‌کند.
تخم گشنیز و لیمو ترش تازه
چکاندن چند قطره آب‌لیموی تازه در فنجان دمنوش گشنیز، ویتامین C لازم برای ارتقای اکسیداسیون سلولی چربی‌ها را مهیا ساخته و طعم دمنوش را گوارا می‌کند.
تخم گشنیز و زنجبیل
ترکیب طبع معتدل/خنک گشنیز با طبع گرم و ترموژنیک زنجبیل، فرآیند گرمازایی بدن را تشدید کرده و کالری‌سوزی را افزایش می‌دهد.
چه کسانی نباید گشنیز مصرف کنند؟
با وجود طبیعی بودن، مصرف افراطی دمنوش یا مکمل‌های حاوی تخم گشنیز برای گروه‌های زیر توصیه نمی‌شود:
- مبتلایان به افت قند خون (هیپوگلیسمی): مصرف همزمان با داروهای ضددیابت ممکن است قند خون را بیش از حد کاهش دهد.
- افراد با فشار خون بسیار پایین: به دلیل اثرات گشادکنندگی عروق، ممکن است سبب سرگیجه شود.
- خانم‌های باردار و شیرده: به دلیل نبود مطالعات کافی پیرامون اثرات دوزهای دارویی عصاره بذر گشنیز بر جنین.
- افراد مستعد آلرژی فصلی: افرادی که به گیاهان خانواده چتریان (مثل کرفس یا رازیانه) حساسیت دارند، ممکن است واکنش نشان دهند.
- دو هفته قبل از عمل جراحی: به دلیل ریسک اختلال در کنترل قند خون و فشار خون در حین جراحی.
جمع بندی
در این مقاله از مجله سلامت مفیدطب درخصوص تاثیرات گیاه درمانی گشنیز برای سلامتی بدن صحبت کردیم. تاکید ما بر بررسی خواص تخم گشنیز برای لاغری بود که در طول مطلب اطلاعات کاملی در اختیار شما قرار دادیم. شما میتوانید جهت بهره‌گیری از گیاه گشنیز در جهت کاهش وزن، از دمنوش این گیاه استفاده کنید. همچنین راه ایمن‌تر استفاده از داروهای گیاهی حاوی گشنیز است که مورد تایید سازمان غذا و دارو باشد.
هر سوال دیگری در مورد محصولات لاغری در این و نحوه مصرف آن‌ها داشتید میتوانید در انتهای این مقاله و یا در صفحه محصول در سایت داروخانه آنلاین مفیدطب کامنت بگذارید، متخصصین داروساز ما به شما پاسخ خواهند داد.
منابع
- کارآزمایی بالینی اثر پودر بذر گشنیز بر شاخص‌های متابولیک، مقاومت به انسولین و لیپید در بیماران — پایگاه مقالات PMC و کتابخانه ملی پزشکی آمریکا
- بروشور و کاتالوگ رسمی کپسول دیابت نیاک (ذیابیطس) حاوی بذر گشنیز — شرکت داروسازی دانش‌بنیان نیاک
- مطالعه بررسی اثرات آنتی‌اکسیدانی و پلی‌فنول‌های تخم گشنیز در مدیریت سندرم متابولیک و چاقی — پایگاه اطلاعات دارویی Frontiers in Endocrinology
سوالات متداول
دمنوش گشنیز برای چی خوبه؟
دمنوش گشنیز علاوه بر کاهش وزن و مهار اشتهای کاذب، برای بهبود نفخ، تسهیل هضم غذا، کاهش چربی خون (کلسترول و تری‌گلیسرید)، کنترل قند خون و رفع ورم ناشی از احتباس مایعات در بافت‌ها بسیار مفید است.
طرز استفاده دانه گشنیز برای لاغری چگونه است؟
سادهترین روش، خیساندن یک قاشق چایخوری دانه نیمکوبشده در یک لیوان آب گرم از شب تا صبح و نوشیدن آن به صورت ناشتا است؛ یا میتوانید آن را به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه در آب جوش دم کرده و قبل از ناهار یا شام بنوشید.
پودر تخم گشنیز چه طعمی دارد؟
پودر تخم گشنیز طعمی ملایم، گرم، معطر و خاکی با رگههایی از مزه مرکباتی و لیمویی ملایم دارد و بر خلاف بوی تند برگ گشنیز تازه، طعم آن شیرینتر و مطبوعتر است.
