ترشحات یا خلط پشت حلق مخاط اضافی است که توسط غدد موجود در مجاری تنفسی فوقانی آن ترشح میشوند. مخاط معمولا کار خود را بدون اختلال انجام میدهد؛ بهگونهای که در طول شبانهروز، با بزاق مخلوط میشود و فرد یا آن را میبلعد یا از بینی خارج میکند. بااینحال، اگر بدن مخاط بیش از حد معمول یا بیش از حد غلیظ تولید کند، بیشتر جلب توجه میکند. هنگامی که این اتفاق میافتد، ممکن است فرد احساس کند که این ماده از پشت گلویش تولید میشود. به این حالت ترشح پشت حلق میگویند. در این مقاله شما را با 8 نمونه از بهترین اسپری بینی برای خلط پشت حلق آشنا میکنیم.
بهترین اسپری بینی برای خلط پشت حلق
پزشک متخصص باید انواع اسپری بینی را تجویز کند و تشخیص دقیق بیماری و شرایط بیمار با اوست. داروهای متعددی با اشکال متفاوت برای کمک به بهبود خلط پشت حلق تولید شدهاند که با توجه به علل بهوجودآمدن خلط پشت حلق، میتوانید از آنها برای بهبود علائم کمک بگیرید. در جدول زیر، تعدادی از این داروها را آوردهایم.
| دسته دارویی | نام دارو | سازوکار اثر | ملاحظات |
|---|---|---|---|
| ضداحتقانها | اکسیمتازولین و فنیلافرین | گیرندههای آلفا-یک را تحریک و با کاهش احتقان به بهبود جریان موکوسیلیاری کمک و از تجمع و ازدیاد خلط پشت حلق جلوگیری میکند. | استفاده طولانیمدت مثلا بیش از ۳ تا ۵ روز به احتقان برگشتی منجر میشود؛ ازاینرو، استفاده از آن توصیه نمیشود. |
| گلوکوکورتیوئیدها | فلوتیکازون، بکلومتازون، مومتازون و... | مهار مسیرهای التهابی | حداکثر اثر درمانی در شکل استنشاقی و بینی ممکن است ۱ تا ۲ هفته پساز شروع منظم درمان حاصل شود؛ بنابراین، آموزش بیمار برای تداوم مصرف اهمیت بسیاری دارد. |
| آنتیکولینرژیکها | ایپراتروپیوم بروماید | مهار گیرندههای موسکارینی در غدد زیر مخاطی بینی و کاهش ترشحات | در بیماران مبتلا به گلوکوم و BPH باید با احتیاط مصرف شود. |
| آنتیهیستامینها | آزلاستین | مهار گیرندههای هیستامین نوع یک و تثبیت غشای ماستسلها | بهعلت داشتن اثرهای ضدالتهابی گسترده، موثرتر از دیگر آنتیهیستامینهاست. |
| محلول شستوشوی هایپوتون | اسپری سالین ۰٫۶۵ درصد | مرطوبکنندگی و شستوشو و بهبود عملکرد سیستم موکوسیلیاری | برای نوزادان و بانوان باردار میتواند استفاده شود. |
با نوآوریهای امروزی، ترکیب دو دارو در یک اسپری را در اختیار داریم که با اقبال بیشتری مواجه شده است؛ بهگونهای که میتوانیم اسپری ترکیبی آزلاستین و فلوتیکازون را بهعنوان دارویی موثر در کنترل و بهبود علائم ترشح پشت حلق معرفی کنیم. افزونبراین، اسپری بینی ایپراتروپیوم بروماید بر کاهش ترشحات در مجاری تنفسی فوقانی بسیار تاثیرگذار است. ناگفته نماند که اسپری سالین ۰٫۶۵ درصد نیز دارویی سالم و ایمن در بهبود جریان موکوسیلیاری است.
چه زمانی از اسپری خلط پشت حلق استفاده کنیم؟
همانطورکه پیشتر گفتیم، تشخیص بیماری و تجویز دارو برعهده پزشک است و افرادی که بیش از ۷ تا ۱۰ روز دچار علائمی همچون صافکردن مکرر گلو، سرفه، گلودرد یا خراشیدگی، احساس تهوع بهعلت مخاط اضافی در معده، تفکردن یا بلع زیاد مخاط و بوی بد دهان هستند، بعداز تجویز پزشک میتوانند از این داروها بهره ببرند.
نحوه استفاده از اسپری خلط پشت حلق چگونه است؟
بهمنظور استفاده از اسپری های بینی برای درمان خلط پشت حلق، نکتههای زیر را مدنظر قرار دهید:
- قبلاز هر کاری، بهآرامی فین کنید تا ترشحات و موانع اولیه بینی پاک شوند.
- طبق دستورالعمل نوشتهشده روی بسته، اسپری را تکان دهید.
- سر خود را در وضعیت عمودی یا کمی متمایل به جلو نگه دارید.
- نازل اسپری را به بینی نزدیک و بهسمت بیرون یا کناره بینی اسپری کنید. فراموش نکنید که از پاشش مستقیم بهسمت تیغه وسط بینی خودداری کنید تا از تحریک و خونریزی احتمالی بینی و انتقال دارو به حلق مانع شوید.
- اگر پزشک همزمان اسپری سالین و یکی از اسپریهای معرفیشده را برایتان تجویز کرد، درصورت مصرف همزمان حتما ابتدا از اسپری سالین و بعداز حدود ۱۰ دقیقه، اسپری دیگر را استفاده کنید.
- یکی از زمانهای ایدئال برای استفاده از اسپریهای خلط پشت حلق کمی قبل از خواب است؛ زیرا بیشترین درگیری افراد با ترشحات پشت حلق در زمان خواب و حالت درازکشیده اتفاق میافتد.
اسپری خلط پشت حلق برای چه رده سنی مجاز است؟
عنوان ممنوعیت مصرف درباره دارویی زمانی مطرح میشود که شواهد و مدارکی دال بر ضرر و زیان قطعی برای مورد خاصی کشف شده باشد. بااینهمه، نداشتن ممنوعیت مصرف بهمعنای بیضرری نیست؛ درنتیجه، هیچکدام از داروهای زیر ممنوعیت مصرف در ردههای سنی مختل را ندارند. باید به این نکته اشاره کنیم که درنظرگرفتن سلامت و امنیت استفاده از این داروها در ردههای سنی مختلف باعث شده است تا از آنها در سنین خاصی با احتیاط بسیار زیادی استفاده شود یا حتی اصلا بهکاربردن آنها توصیه نشود. ناگفته نماند که درمان خلط گلو در کودکان و نوزادان نیز راهکارهای خاص خودش را دارد.
| نام دارو | نکتههای مهم مصرف و هشدارها |
|---|---|
| اکسیمتازولین (Oxymetazoline) | برای کودکان کوچکتر از ۶ سال و در برخی منابع کوچکتر از ۱۲ سال توصیه نمیشود. مصرف بیش از ۳ روز باعث بازگشت شدید گرفتگی بینی میشود. |
| فنیلافرین (Phenylephrine) | FDA مصرف بدون نسخه داروهای ضداحتقان را برای کودکان کوچکتر از ۴ سال توصیه نمیکند؛ چراکه ممکن است با عوارض جانبی همچون تپش قلب یا بیخوابی همراه باشد. |
| فلوتیکازون (Fluticasone) | برای نوزادان و کودکان کوچکتر از ۲ سال استفاده از اسپری بینی فلوتیکازون معمولا توصیه نمیشود؛ مگر با دستور مستقیم پزشک. دلیل این امر آن است که ایمنی کامل اسپری در این سن هنوز بهخوبی اثبات نشده است. دوزهای مخصوص اسپری بینی فلوتیکازون برای کودکان ۲ تا ۱۱ سال معمولا تایید شده است؛ اما باید دقیقا طبق دستور پزشک و با دوز کمتر استفاده شود. |
| بکلومتازون (Beclomethasone) | بسته به فرمولاسیون معمولا برای کودکان بزرگتر از ۶ سال تجویز میشود. |
| مومتازون (Mometasone) | بسته به برند معمولا برای استفاده کودکان بزرگتر از ۲ سال مجاز و یکی از کورتونهای ایمنتر برای استفاده طولانیمدت زیرنظر پزشک است. |
| ایپراتروپیوم بروماید (Ipratropium Bromide) | برای کودکان کوچکتر از ۶ سال معمولا توصیه نمیشود؛ مگر اینکه پزشک متخصص اطفال آن را با دوز دقیق و فرمولاسیون مناسب تجویز کند. |
| آزلاستین (Azelastine) | بسته به کشور و برند معمولا برای کودکان بزرگتر از ۵ یا ۱۲ سال تجویز میشود. گفتنی است که یکی از عوارض شایع استفاده از آزلاستین طعم تلخ آن در گلو است. |
| اسپری سالین (Saline) ۰٫۶۵ درصد | محدودیت سنی خاصی ندارد و کاملا بیخطر است؛ ازاینرو، بهطور مکرر میتوان از آن برای تمیزکردن بینی کودک استفاده کرد. |
استفاده از اسپری بینی خلط آور برای تخلیه ترشحات پشت حلق کافی است؟
شکل دارویی اسپری گزینه مناسبی برای کمک به بهبود عارضه خلط پشت حلق است؛ اما تنها گزینه موجود در بازار نیست و شربتها نیز از دیرباز برای درمان خلط استفاده شدهاند. ازآنجاکه عارضه خلط پشت حلق چندوجهی است و علل و شرایط بهوجودآمدن متفاوتی دارد، برای درمان آن میتوان مسیرهای درمانی متفاوتی، ازجمله استفاده از قویترین شربت خلط آور را طی کرد.
باید بگوییم محصولی که بتواند با چند سازوکار به درمان این عارضه کمک کند، انتخاب بهتر و مطمئنتری خواهد بود. یکی از فراوردههای طبیعی موثر و کارآمد شربت آیورافید بزرگسالان است. این شربت با رویکردی ترکیبی و هدفمند طراحی شده است تا به خلط پشت حلق از چند جهت حمله کند:
۱. تخلیه عمقی خلط (خلطآوری قوی): ساپونینهای موجود در عصاره پیچک با افزایش ترشح مایعات در حلق، خلط چسبنده و سمج را رقیق و جداشدن آن از دیواره مجاری تنفسی فوقانی یا حلق را آسان میکنند. این دقیقا همان کاری است که بسیاری از شربتهای معمولی از انجام آن عاجزند. نتیجه این فرایند تخلیه آسانتر خلط و پاکسازی مجاری تنفسی است.
۲. کاهش التهاب: فلاونوئیدهای موجود در عصاره پیچک شربت آیورافید با خاصیت ضدالتهابی خود، التهاب را کاهش میدهند؛ درنتیجه، روند تولید خلط پشت حلق کاهش مییابد.
مدت مصرف اسپری بینی برای خلط پشت حلق برای بهبودی کامل
برخی از اسپریها مانند ضداحتقانها نباید بیشتر از ۳ تا ۵ روز استفاده شوند و درصورت نیاز به استفاده مجدد، افراد باید یک دوره عاری از دارو مثلا حدود ۲۴ ساعت را طی کنند. اثر گلوکوکورتیدهای استنشاقی حدود ۳ تا ۷ روز بعداز مصرف ظاهر میشود؛ اما اوج اثر این اسپریها حدود ۲ تا ۴ هفته است. طبیعتا صبر و مداومت در مصرف به نتایج بیشتر و بهتری برای بیمار منجر میشود.
عوارض اسپری خلط پشت حلق
بهدلیل موضعی بودن، در مصرف اسپری های بینی عموما عوارضی همچون خونریزی خفیف بینی، خشکی بینی، سوزش گلو و طعم تلخ اتفاق میافتد. در جدول زیر، عوارض اختصاصی هر محصول را مشاهده میکنید:
| نام دارو | عوارض |
|---|---|
| اکسیمتازولین | بیخوابی، تپش قلب، افزایش فشار خون، بیقراری و سرگیجه |
| فنیلافرین | سردرد، بیخوابی، تپش قلب، لرزش دست، افزایش فشار خون و عصبیشدن |
| فلوتیکازون | عفونت قارچی در بینی یا گلو موسوم به کاندیدیازیس، سردرد و تهوع در برخی مواقع، استفاده طولانیمدت از این اسپری ممکن است روی رشد کودک اثر جزئی بگذارد. |
| بکلومتازون | سردرد، طعم تلخ، عفونت قارچی و آبریزش چشم |
| مومتازون | تهوع و درد شکم و عفونت گوش یا گلو عفونت گوش یا گلو در کودکان شایعتر است. |
| ایپراتروپیوم بروماید | سردرد، تهوع، تاری دید درصورت ورود به چشم، یبوست و احتباس ادرار |
| آزلاستین | خشکی دهان، خونریزی بینی، تهوع، خستگی و خوابآلودگی |
علل خلط پشت حلق
مهمترین علل ترشحات پشت حلق عبارتاند از:
- آلرژی (شایعترین علت خلط پشت حلق)
- عفونتهای مجاری تنفسی فوقانی
- خوردن غذاهای بسیار تند
- بارداری
- ریفلاکس
- مواد شیمیایی تحریککننده ازجمله عطرها و محصولات پاککننده یا بخارهای مواد شیمیایی
- دود
- آدنوئیدهای بزرگ (لوزه سوم) یا آدنوئیدیت مزمن که بر غدد خاصی در گلو تاثیر میگذارند.
- داروها ازجمله داروهای کنترل بارداری و فشار خون
- شرایط مزمن تنفسی مانند بیماری مزمن انسدادی ریه
- انحراف تیغه بینی که ممکن است تخلیه صحیح مخاط را برای بدن دشوار کند و باعث ترشح پشت حلق شود.
علائم ترشحات پشت حلق
افراد مبتلا به ترشحات پشت حلق ممکن است یک یا چند علامت از علائم زیر را تجربه و از آن شکایت کنند. این علائم در شب، بهویژه زمانی که دراز کشیدهاید، بیشتر احساس میشوند. از علائم ترشحات پشت حلق میتوان به اینها اشاره کرد:
- صافکردن مکرر گلو
- سرفه
- گلودرد یا خراشیدگی
- احساس تهوع بهعلت مخاط اضافی در معده
- تفکردن یا بلع زیاد مخاط
- بوی بد دهان
بسیاری از علائم ترشحات پشت حلق بهخودیخود برطرف میشوند. بااینحال بسته به علت آن، عدم درمان خلط گلو در برخی اوقات ممکن است به عوارض بیشتری منجر شود. برای جلوگیری از عوارض، بهتر است ترشحات پشت حلق را زودتر درمان کنید. فراموش نکنید در مواقعی که این علائم بیش از ۱۰ روز طول بکشند، بهتر است با پزشک مشورت کنید.
جمعبندی
خلط پشت حلق مشکلی است که بسیاری از افراد با آن دستوپنجه نرم میکنند؛ اما خوشبختانه اسپری های بینی متنوعی برای کنترل آن وجود دارند. برای انتخاب اسپری بینی مناسب باید به چندین عامل توجه کنید:
- نوع علائم: اگر در کنار خلط پشت حلق دچار گرفتگی بینی هستید، اسپری نمکی یا ضداحتقان میتواند کمککننده کند. اگر هم خارش یا عطسه همراه با خلط پشت حلق دارید، اسپری آنتیهیستامین یا گلوکوکورتیکوئید میتواند موثرتر باشد.
- شرایط پزشکی خاص: درصورتیکه مشکل پزشکی خاصی دارید، مثلا جراحی بینی انجام دادهاید یا باردار هستید، پیشنهاد میکنیم که از اسپریها با نظر پزشک استفاده کنید.
- تداخلهای دارویی: برخی از اسپری های بینی ممکن است با داروهای دیگر تداخل داشته باشند؛ بنابراین، قبلاز آغاز بهکاربردن آنها با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
- ترجیحهای شخصی: بهتر است پیشاز شروع استفاده از هر نوع اسپری بینی، با پزشک یا داروساز مشورت کنید تا بهترین گزینه را برای نیازهای خود بیابید.
سوالات متداول
اسپری های بینی باید روزانه و بهطور منظم برای جلوگیری از علائم خلط پشت حلق استفاده شوند؛ اما مصرف طولانیمدت آنها بهتر است زیرنظر پزشک باشد.
بله، استفاده بیشازحد از اسپریهای ضداحتقان ممکن است باعث ایجاد اثرهای بازگشتی و بدترشدن گرفتگی بینی شود.
بله، اسپریهای نمکی برای استفاده در کودکان ایمن و بدون عوارض هستند و به پاکسازی مجاری بینی کمک میکنند.
اثر گلوکوکورتیدهای استنشاقی حدود ۳ تا ۷ روز بعداز مصرف ظاهر میشود؛ اما اوج اثر این اسپریها حدود ۲ تا ۴ هفته است. طبیعتا صبر و مداومت در مصرف به نتایج بیشتر و بهتری برای بیمار منجر میشود.
بله، ترکیب این داروها ممکن است به بهبود علائم کمک کند.
بسته به علائم و شدت خلط پشت حلق، اسپریهای گلوکوکورتیدی و آنتیهیستامینی معمولا گزینههای موثرتری هستند.
بالاتربردن سر در هنگام خوابیدن ممکن است تخلیه ترشح را آسانتر کند و میزان مخاطی را کاهش دهد که فرد در گلوی خود احساس میکند.
دود سیگار ممکن است مجاری بینی را تحریک کند و باعث ایجاد مخاط شود و تأثیر منفی بر توانایی بدن در پاکسازی مجاری تنفسی بگذارد.
خیر، ترشح پشت حلق بهخودیخود مسری نیست. بااینهمه اگرعامل بهوجودآورنده این ترشحات ویروس یا باکتری باشد، احتمال دارد که فرد مبتلا بیماری را به فرد دیگری منتقل کند.
بله، یکی از بررسیها در سال ۲۰۱۷ نشان داد که ۶۵ درصد از افراد باردار علائم احتقان بینی را تجربه کردهاند. افزایش حجم خون و نوسانهای هورمونی در دوران بارداری ممکن است به افزایش تولید مخاطی کمک کند که بدن ازطریق بینی دفع میکند. مخاط اضافی میتواند سینوسها را مسدود کند و از گلو خارج و باعث ترشح پشت حلق و علائم مرتبط با آن شود.چند وقت یک بار میتوان از اسپری های بینی استفاده کرد؟
آیا اسپریهای ضداحتقان بینی عوارض جانبی دارند؟
آیا اسپریهای نمکی برای کودکان مناسب هستند؟
چقدر طول میکشد تا اسپریهای گلوکوکورتیدی بینی اثر کنند؟
آیا میتوان از اسپریهای آنتیهیستامین بینی همراه با داروهای خوراکی استفاده کرد؟
کدام اسپری بینی بهترین اثر را دارد؟
آیا بالابردن زیر سر در هنگام خواب میتواند به بهبود خلط پشت حلق کمک کند؟
دود سیگار چه تاثیری بر خلط پشت حلق میگذارد؟
آیا ترشح پشت حلق مسری است؟
آیا ارتباطی بین بارداری و ترشحات پشت حلق وجود دارد؟
