بلغم یکی از چهار خلط اصلی بدن است که افزایش یا تجمع آن در هر عضوی از بدن موجب ایجاد علائم و اختلالاتی در عملکرد آن عضو میشود. علائم بلغم در کل بدن ازجمله معده، روده، ریه و مفاصل بروز پیدا میکند و بسته به عضو بدن و جنسیت فرد مبتلا، این نشانهها میتوانند شدت یا شکلی متفاوت داشته باشند. برای مثال علائم بلغم در زنان علاوهبر مشکلات گوارشی به شکل سردی رحم و بینظمیهای هورمونی و نشانههای بلغم در مردان به شکل سنگینی بدن، ضعف گوارش و کاهش انرژی بروز پیدا میکند.
بسیاری از ما علاقه داریم نوع مزاج خود را بشناسیم و در صورت بلغمی بودن به کمک روشهای درمانی، از عوارض آن جلوگیری کنیم. در این مطلب از مجله سلامت مفیدطب با ما همراه باشید تا با هم به بررسی علائم بلغم و بلغم معده در طب سنتی بپردازیم.
بلغم چیست؟
قبل از پرداختن به نشانه های بلغم، بهتر است ابتدا تعریفی از آن داشته باشیم. بلغم یکی از اخلاط چهارگانه با طبع سرد و مرطوب است که حضور متعادل آن برای کارکرد طبیعی بدن ضروری است. خلط در طب سنتی به مادهای گفته میشود که در نتیجه تغییرات دستگاه گوارش بر روی غذا به وجود میآید و شامل چهار نوع خلط دم، خلط بلغم، خلط سودا، خلط صفرا است. برای آشنایی کامل با بیماری بلغم و روشهای رفع آن میتوانید به مطلب بلغم چیست و چگونه درمان میشود مراجعه کنید.
زمانی که مقدار بلغم در بدن افزایش یابد، فرد دچار غلبه بلغم میشود. افزایش نشانهها و علائم بلغم میتواند عملکرد دستگاه گوارش، سیستم تنفسی، اعصاب، پوست و حتی اندامهای تناسلی را تحتتأثیر قرار دهد.
علائم بلغم چیست؛ از کجا بفهمم بلغمی هستم
علائم بلغمی بودن زمانی رخ میدهد که سردی و رطوبت در بدن بیش از حد طبیعی افزایش یابد. شناخت آن با توجه به نشانههایی که این خلط در اعضای مختلف ایجاد میکند، امکانپذیر است. مهمترین علائم بلغم عبارتاند از:
- رنگپریدگی صورت و سردی پوست
- سردی دستوپا، احساس یخکردگی در بدن
- خواب زیاد و بیدار شدن با سنگینی و کسالت
- خستگی مداوم، بیحوصلگی و کاهش تمرکز
- کندی در هضم غذا، نفخ و سنگینی معده
- ترش کردن و آروغهای مکرر
- کند فهمی و کاهش حافظه
- خلط صبحگاهی یا گرفتگی گلو
- زیاد بودن و چسبندگی آب دهان
- افزایش وزن یا چاقی سریع در ناحیه شکم
- حساسیت به هوای سرد یا غذاهای تر و خنک
هر چه نشانههای غلبه بلغم شدیدتر یا گستردهتر باشند، احتمال افزایش بلغم بیشتر است.
1. علائم بلغم معده
بلغم معده روند هضم را به تاخیر میاندازد و باعث بروز نشانههایی میشود که به آنها علائم بلغم معده گفته میشود. شاید بپرسید از کجا بفهمم بلغم معده دارم؟ لازم است بدانید تشخیص نشانه بلغم در معده چندان دشوار نیست. در ادامه به مهمترین نشانهها و علایم بلغم معده و ویژگیهای معده بلغمی اشاره کردهایم:
- ترشکردن و آروغهای ترش (بارزترین علایم بلغمی بودن معده)
- نفخ شدید و باد زیاد معده و روده
- هضم کند و طولانی
- احساس تهوع صبحگاهی
- مزه بد دهان و بوی ناخوشایند دهان صبحگاهی
- جمع شدن خلط در گلو بعد از غذا
گسترش علائم بلغم معده در گذر زمان میتواند باعث ضعف ایمنی، کاهش انرژی، بیحوصلگی، احساس سنگینی در کل بدن و افزایش وزن شود.
2. علائم بلغم روده
علائم زیاد شدن بلغم در روده شامل کند شدن حرکت دستگاه گوارش است. این نشانه بیماری بلغم همراه با سردی شکم، نفخ شدید و گاز زیاد، صداهای دائمی روده، دلپیچههای خفیف و دورهای و اختلال در جذب مواد غذایی است و همراه با علائم بلغم معده احساس میکنید.
3. علائم بلغم کبد چرب
علائم بلغم کبد چرب شامل احساس سنگینی در سمت راست شکم، خوابآلودگی و خستگی شدید بعد از غذا، کندی هضم و نفخ زیاد، تیرگی یا پف اطراف چشم و کاهش انرژی عمومی هستند. اگر بلغمی باشید، تشدید این نشانهها را پس از خوردن غذا میتوانید احساس کنید.
از دید متخصصان طب سنتی، کبد عضوی گرم و فعال از بدن است که اگر سردی و رطوبت در آن تجمع پیدا کند، عملکرد طبیعی آن کاهش مییابد و شرایطی شبیه کبد چرب بلغمی ایجاد میشود. غلبه خلط بلغم بر کبد میتواند یکی از علل کبد چرب باشد که در آن فرد ترکیبی از علائم بلغم و اختلال کبدی را همزمان تجربه میکند.
4. علائم بلغم طحال
طحال قسمتی از دستگاه لنفاوی است که در پالایش خون و پشتیبانی از دستگاه ایمنی بدن نقش دارد. از مهمترین نشانههای بلغم بر طحال میتوانیم به تورم اندک به همراه درد اندک، سردی دستوپا و تغییر رنگ صورت، زبان و چشم به سفیدی اشاره کنیم.
5. علائم بلغم ریه
ریه یکی از محلهای شایع برای تجمع رطوبت و بلغم در بدن است؛ به همین دلیل بسیاری از افراد، اولین بار از روی مشکلات تنفسی متوجه میشوند که علائم بلغم در بدن آنها افزایش پیدا کرده است. تجمع سردی و رطوبت یا بلغم در ریه موجب اختلال در جریان هوا و اکسیژنرسانی و علائمی ازجمله تنگی نفس، سرفه، خس خس سینه، گرفتگی صدا، گرفتگی بینی و دفع خلط میشود. اگر این علائم بلغم ریه ادامه پیدا کند، کیفیت خواب، انرژی روزانه و تمرکز فرد کاهش مییابد.
6. علائم بلغم حلق و گلو
تجمع بلغم در حلق و گلو یکی از شایعترین علائم بلغم است. در بسیاری از موارد، علائم بلغم حلق و گلو به صورت نزله یا خلط پشت حلق، انسداد گلو، احساس جسم خارجی در حلق و بوی بد دهان ناشی از باقیماندن رطوبت در دهان و حلق بروز پیدا میکند. زمانی که خلط مزمن در گلو باقی بماند، در طول روز احساس خستگی، بیحوصلگی و سنگینی ذهن را تجربه میکنید که همگی از علامتهای بلغم محسوب میشوند.
7. علائم بلغم در زنان و رحم
در طب سنتی، رحم بخشی از اعضای بدن است که بهطور طبیعی به حرارت متعادل نیاز دارد. افزایش سردی و رطوبت در رحم بر روی چرخه قاعدگی، کیفیت باروری و عملکرد هورمونی تاثیر دارد. قاعدگی نامنظم یا تغییر کیفیت خون دفعی میتواند ناشی از علائم بلغم در زنان باشد.
8. علائم بلغم در مردان و پروستات
سردی و رطوبت ناشی از بلغم میتواند بر اندامهای تناسلی مردانه نیز تاثیر بگذارد. تجمع بلغم در پروستات میتواند موجب علائم بلغم در مردان ازجمله تکرر و بی اختیاری ادرای، کاهش تمایلات جنسی، انزال سریع یا اختلال در نعوظ و اختلال در عملکرد جنسی و ادراری و باروری شود. لازم است بدانید که در راستای تشخیص علائم بلغم در مردان، نمیتوانید تمامی نشانهها را به این بیماری نسبت دهید و برای تشخیص درست باید به پزشک متخصص طب سنتی مراجعه کنید.
9. نشانههای بلغم در مثانه
بلغم در مثانه میتواند بر انقباضات مثانه و در نتیجه عملکرد ادراری تاثیر بگذارد و علائمی ازجمله سنگینی مثانه، ضعف در ساقهای پا و سختی دفع، تکرر و بی اختیاری ادرار را به وجود آورد. گاهی این عوارض بلغم در بدن همراه با نشانههای دیگر بلغم معده، روده و طحال دیده میشود و نشان میدهد رطوبت و سردی در شکم در حال افزایش است.
10. نشانههای بلغم در مفاصل بدن
مفاصل از بخشهای متداول بدن هستند که درگیر سردی و رطوبت میشوند. بیماری بلغم در مفاصل با علائمی چون تورم، گرفتگی و دردهای مبهم و احساس سنگینی در اندامها همراه است که با تغییرات آبوهوایی، بیتحرکی و مصرف غذاهای سرد تشدید میشوند و از مهمترین علائم بلغمی شدن بدن هستند.
11. علائم بلغم در بدن برای پوست و مو
پوست و مو بهسرعت نسبت به سردی و رطوبت بدن واکنش نشان میدهند. بهطور معمول، افراد بلغمی پوست سفید و سردی دارند. منظور از سردی این است که پوست آنها هنگام لمس توسط افرادی که دارای مزاج معتدل هستند، سرد احساس میشود. همچنین موهای کسانی که مزاج بلغمی دارند، ضعیف، کم پشت و نازک است و رشدی کند دارد.
12. علائم بلغمی بودن و تاثیر آن در لاغری و چاقی
افراد بلغمی دارای اضافه وزن هستند. سردی و رطوبت بالا، سرعت سوختوساز را کاهش میدهد و باعث میشود بدن تمایل بیشتری به ذخیره چربی داشته باشد. گاهی علایم مزاج بلغمی تنها در برخی از اندامها و به صورت چربی زیاد در نواحی شکم، پهلوها، ران و دور کمر بروز پیدا کند. اگر به دنبال درمانهای گیاهی برای رفع علائم سردی بدن و بلغم و کاهش وزن هستید، به مطلب مفیدطب درباره تاثیر قرص بلغم در لاغری مراجعه نمایید.
13. نشانههای بلغم زیاد در بدن
غلبه بلغم در بدن با مجموعهای از علائم ظاهر میشود که مهمترین آنها شامل احساس سردی مداوم در دست و پا، خوابزدگی روزانه، خستگی بدون دلیل، پفکردگی بدن، پوست رنگپریده، چربی پوست، کندی ذهن و کاهش تمرکز است. افراد مبتلا به بلغم، خواب سنگین دارند، دیر بیدار میشوند و در طول روز احساس سنگینی و بیحالی میکنند. تجمع رطوبت اضافی در مفاصل نیز باعث خشکی، درد و سفتی مفاصل در هوای سرد میشود.
از سوی دیگر، مشکلات گوارشی نیز یکی از مهمترین نشانههای افزایش بلغم در بدن است. هضم با سرعت کم، سنگینی معده، نفخ، یبوست یا اسهال بلغمی، ترشکردن و بیمیلی به غذاهای گرم از رایجترین علائم داشتن بلغم هستند. از دیگر علائم افراد بلغمی میتوانیم به خلط زیاد، آبریزش بینی، سرفه صبحگاهی و تنگی نفس در سرما اشاره کنیم. در صورت تمایل به آشنایی بیشتر با علائم بلغم زیاد میتوانید به مطلب غلبه بلغم یعنی چه مراجعه کنید.

مشکلات خواب در افراد بلغمی
بعد از افزایش وزن و چاقی، اختلال خواب یکی از برجستهترین نشانههای داشتن بلغم به شمار میآید. وقتی سردی و رطوبت بر بدن غلبه میکند، ذهن سنگین و بدن بیانرژی میشود و الگوی خواب را تغییر میدهد. کسانی که از غلبه بلغم و عوارض بلغم زیاد در بدن رنج میبرند، اغلب خواب زیادی دارند.
یکی از چندین نشانه بلغمی بودن این افراد این است که بعد از بیدار شدن در دهان خود طعم و بوی بدی احساس میکنند. همچنین در برخی مراجع طب سنتی به این موضوع اشاره شده است که رویای فرد نیز میتواند با نوع مزاج او مرتبط باشد. به طور مثال خواب افراد بلغمی دارای نشانههایی مانند خواب دیدن برف، یخ و چیزهای سرد و مرطوب است.
علائم رفتاری بلغمیها
رفتار و خلقوخوی افراد بلغمی نیز تحت تاثیر سردی و رطوبت قرار دارد. افراد بلغمی، ویژگیهای ثابتی دارند که به تشخیص بلغم کمک زیادی میکند. افراد بلغمی در بسیاری از مواقع، دارای خلقوخوی یکنواختی هستند و دیر عصبانی میشوند، اما در شرایط سرد و بیتحرکی زیاد، دچار بیحوصلگی، کسالت و سرمای شدید میشوند. به طور کلی کمحرفی، کسلی، بی حوصلگی و آرام بودن از علایم تشخیص بلغم در بدن این افراد است.
منظور از علائم سردی بلغم چیست؟
در علم طب سنتی، سردی بلغم به وضعیتی گفته میشود که میزان رطوبت و سردی بدن بیش از حد طبیعی افزایش یابد و عملکرد اندامها را کند یا مختل کند. سردی، ریشه اصلی علائم داشتن بلغم است. زمانی که بدن نتواند حرارت کافی تولید کند، بلغم غلبه میکند و نشانههایی در سطح جسم و رفتار ظاهر میشود که به آنها علائم سردی بلغم میگویند.
درواقع علائم سردی بلغم هشدار اولیهای هستند که میگویند تعادل مزاج در حال برهم خوردن است و باید قبل از بروز عوارض جدیتر، اصلاح مزاج را انجام دهید.
علت بلغم چیست؟
نشانههای بلغم زمانی رخ میدهد که تعادل حرارت و رطوبت بدن بههم بخورد و دستگاه گوارش نتواند غذا را بهطور کامل هضم کند. مطابق با علائم مزاج بلغم، رطوبتهای اضافی در اعضای مختلف بدن تجمع پیدا میکنند. از مهمترین علتهای بلغم میتوانیم به این موارد اشاره کنیم:
- مصرف زیاد خوراکیهای سرد و تر
- سردی معده و هضم ضعیف
- زندگی در محیطهای سرد و مرطوب
- مصرف غذاهای چرب و سنگین
- استرس و بیخوابی
- مزاج سرد و تر ذاتی (بلغم)
عوارض بلغم در بدن
بلغم باعث میشود رطوبت و سردی در بافتها تجمع پیدا کند و عملکرد طبیعی اندامها مختل شود. مهمترین عوارض بلغم در بدن بهصورت سردی، کندی و تجمع رطوبت در اندامهای مختلف ظاهر میشود. برجستهترین عوارض بلغم شامل خستگی مداوم، خوابآلودگی، کاهش انرژی، نفخ و هضم ضعیف، پفکردگی بدن، سردی دستوپا و افزایش وزن است. بهعلاوه بلغم زیاد میتواند باعث کندی ذهن، کاهش تمرکز، فراموشی، درد و سفتی مفاصل، خلط زیاد و مشکلات تنفسی شود.
در بررسیهای عمیقتر مشخص شد که علائم بلغم بر روی عملکرد کبد، معده، روده و سیستم گوارشی تاثیر میگذارد و به چربی خون بالا، سردی رحم در زنان، کاهش میل جنسی در مردان، تیرگی دور چشم، ضعف سیستم ایمنی و اختلال گردش خون منجر میشود.
علایم بلغم معده را چگونه رفع کنیم؟
نشانه بلغمی بودن معده با علائمی چون نفخ، سنگینی، ترشکردن، بیاشتهایی، سردی معده و هضم کند همراه است. برای کاهش این علائم، گرمکردن معده و برطرف کردن رطوبت اضافی، ضروری است. با رعایت چند نکته ساده میتوانید به بهبود سریع علائم بلغم معده کمک کنید:
- پرهیز از غذاهای سرد و تر ازجمله ماست، دوغ، خیار، گوجه، ترشی و نوشیدنی سرد
- مصرف خوراکیهای گرمکننده ازجمله عسل، دارچین، زیره، زنجبیل و دمنوشهای گرم
- خوردن غذا در زمان منظم و پرهیز از خوابیدن بعد از غذا
- کاهش حجم شام و افزایش تحرک روزانه برای دفع رطوبت اضافی
- گرمنگهداشتن ناحیه شکم در فصلهای سرد
چنانچه به دنبال ترکیبات گیاهی پرکاربرد برای کاهش رطوبت و تقویت حرارت معده هستید، طبق تجویز پزشک طب سنتی، دوای بلغم مصرف کنید. از مهمترین ویژگیهای دوای بلغم میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- دفع بلغم (ضد بلغم قوی)
- ضد نفخ و بادشکن
- رفع احساس پری معده
- برطرف کننده ورم معده و روده
- درمان سستی معده و سردی مزاج
- رفع رفلاکس معده و سرفه های ناشی از آن
- بهبود چاقی شکمی ناشی از بلغم
جمع بندی
با دانستن اطلاعات لازم درمورد اینکه علائم بلغم چیست و چه کسانی دچار بلغم هستند، میتوانید جهت درمان اقدام کنید. با درمان بلغم عوارضی چون نفخ، سوءهاضمه، سردی معده و چاقی شکمی قابل رفع میباشند. شما میتوانید جهت خرید قرص دوای بلغم و سایر محصولات ضد نفخ و بادشکن قوی معده و روده به سایت داروخانه مفیدطب مراجعه کنید و محصول مورد نظر خودتان را سفارش دهید. خرید شما در کوتاهترین زمان ممکن درب منزل تحویل داده خواهد شد.
درصورت داشتن هر سوالی درباره محصولات میتوانید در پایین این مقاله یا در صفحه هر محصول از داروخانه آنلاین مفیدطب، سوال خود را مطرح کنید. متخصصین داروساز ما سریعا به شما پاسخ خواهند داد.
سوالات متداول
درمان بلغم شکم بزرگ چگونه است؟
مهمترین راهکار برای درمان بلغم شکم بزرگ اصلاح سبک زندگی است. توجه داشته باشید که برای درمان چاقی شکمی ناشی از بلغم ابتدا باید غلبه بلغم را رفع کرده و از مصرف غذاهای سرد مزاج خودداری کنید. از گرمیجات بیشتر مصرف کنید. خواب مناسبی داشته باشید، از نوشیدن آب سرد خودداری کنید. ورزش و فعالیت بدنی مناسب داشته باشید.
برای رفع بلغم از چه گیاهانی استفاده کنیم؟
گیاهانی مانند آویشن، افتیمون، زنیان و سیاه دانه، جزو دسته قویترین گیاه ضد بلغم هستند که برای رفع بلغم میتوان از آنها بهره برد.
داروی بلغم چیست؟
قرص بلغم نیاک حاوی ترکیبات گیاهی است که اثرات ضد بلغم قوی دارند. بسیاری از افراد قرص بلغم را قویترین داروی ضد بلغم موجود در بازار میدانند. برای تهیه این داروی گیاهی میتوانید به صورت اینترنتی از داروخانه آنلاین مفیدطب اقدام کنید.
توجه: مقالات مرتبط با پزشکی و سلامت داروخانه مفید طب از منابع معتبر داخلی و خارجی تهیه شدهاند و صرفا جنبه اطلاع رسانی دارند، بنابراین توصیه درمانی و پزشکی محسوب نمیشوند. در صورتی که مشکل پزشکی دارید، لازم است تا برای تشخیص و درمان به پزشک مراجعه نمایید.






4 دیدگاه دربارهٔ «علائم بلغم؛ از کجا بفهمم بلغم دارم»
درود خانماصغری و ممنون بابت این مقاله.
تا اونجایی که من کمی تحقیق کردم اکثر مقالات علمی امروز به کل طب سنتی که بر اساس مزاج تعریف شده هست رو رد میکنه (ظاهرا این علم از روم باستان پایه گذاری شده و بعد از اسلام در ایران توسط دانشمندانی مثل ابن سینا جمع آوری و بومی سازی شده) و دلیلش هم شاید ترکیب شدن بسیاری از خرافات بدون اثبات علمی برای این طب هست. در این مقاله شما هم تعدادی از نکات آورده شده (به نظر شخصی من با عرض پوزش) هیچ اثبات علمی و صحیحی براشون نیست. بنابراین فکر میکنم هنگام ارائه این مطالب بهتره با احتیاط عنوان بشه. (چون حتی در مورد ریزترین مطالب گفته شده در این مقاله هم احتیاج به تحقیقات بسیار کاملتری با ذکر منابع معتبر علمی داره).
در ضمن اینم بگم به شخصه به طبیعت سنتی بر اساس داروهای گیاهی به اجای استفاده از داروهای شیمیایی اعتقاد دارم و به همین دلیل هم علاقه مند به مطالعه مقالات در این مورد هستم.
بازم ممنون و آرزوی بهروزی براتون دارم 🙏
سلام دوست عزیز
سپاس بابت توجه و ثبت نظر ارزشمندتون.
نکاتی که فرمودید، حائز اهمیته و ما همواره تلاش میکنیم که محتوای مقالاتمون بر اساس منابع معتبر و تخصصی باشه.
مقالات طب سنتی در مجله سلامت مفیدطب هم بر اساس منابع معتبر طب سنتی و نظر متخصصین این حوزه برای مخاطبان علاقهمند به این طب، نگارش و جمعآوری میشن. با این حال، این مطالب به هیچ وجه توصیه درمانی محسوب نمیشن و هدف آگاهی مخاطبین هست تا افراد علاقهمند به طب سنتی بتونن با این حوزه بیشتر آشنا بشن.
در نهایت، توصیه همیشگی ما در مقالاتمون به مخاطبین محترم اینه که در صورت وجود مشکل، به متخصصین پزشکی مدرن و یا متخصصین طب سنتی مراجعه کنن.
از اینکه به طبیعت و درمانهای گیاهی علاقهمند هستید، خوشحالیم و امیدواریم این مطالب برای شما مفید باشه.
با احترام و آرزوی سلامتی برای شما همراه عزیز🌺
سلام ممنون از توضیحات کاملتون فقط اینکه آیا بلغم میتونه عامل دلتنگی بی مورد و گریه بی مورد هم باشه چون اکثر مواقع من الکی و بی خودی شروع به گریه کردن میکنم در حالیکه خودمم نمیدونم برای چی دارم گریه میکنم ممنون میشم راهنمایی بفرمایید
سلام وقت بخیر
بله در طب سنتی اشاره شده است اما از خوددرمانی پرهیز کنید و تحت نظر متخصص طب سنتی اقدام کنید.
با احترام دکتر داروساز