شناخت طبع و مزاج، اولین قدم برای داشتن بدنی سالم و پرانرژی است. افراد با مزاج سرد و تر، اغلب با چالشهایی مانند کسالت صبحگاهی یا پف برخی اندامها روبرو هستند که بررسی علایم بلغم در بدن نشان میدهد ریشه بسیاری از این مشکلات در تغذیه ناسازگار است. سوال اصلی اینجاست که چرا مصلح مواد غذایی برای بلغمی ها اهمیت دارد؟ در واقع، وقتی شما ماده غذایی سرد مصرف میکنید، مصلح آن وظیفه دارد طبع آن را به سمت تعادل ببرد تا مانع از انباشت رطوبت زائد و سنگینی معده شود. اگر به دنبال انواع مصلح مواد غذایی برای بلغمیها هستید، این مقاله از مجله سلامت مفیدطب را از دست ندهید.
چرا مصلح مواد غذایی برای بلغمیها اهمیت دارد؟
در طب سنتی ایران، مزاج هر فرد بر اساس غلبه یکی از چهار عنصر آب، آتش، خاک و باد تعیین میشود. افراد با مزاج بلغمی، غلبه عنصر آب و سردی و تری در بدنشان دارند.
افراد مبتلا به غلبه بلغم، معمولا با چالشهایی همچون مشکلات وزن (خصوصا در ناحیه شکم)، کاهش انرژی و خستگی بیش از حد، مشکلات پوستی مانند جوش، آکنه و پسوریازیس و همچنین اختلالات خواب مواجه هستند. از همین رو برای جلوگیری از این مشکلات، لازم است این افراد به تغذیه خود اهمیت زیادی بدهند و از مصرف غذاهای سرد و بلغمزا بدون مصلح جدا خودداری کنند. در ادامه این مقاله با انواع مصلح مواد غذایی برای بلغمیها آشنا خواهیم شد.
توجه داشته باشید که تشخیص درست مزاج کار هر کسی نیست و فقط یک متخصص طب سنتی میتواند به درستی نوع مزاج شما را شناسایی کند. برای اطلاع از اینکه مزاج شما بلغمی هست یا خیر، لازم است با یک پزشک طب سنتی مشورت کنید.
منظور از مصلح غذاهای بلغمی چیست؟
در طب سنتی، مصلح به مادهای گفته میشود که مزاج یک غذا را تعدیل کرده و مضرات احتمالی آن را کاهش میدهد. هر ماده غذایی دارای یک طبع مشخص است که میتواند بر تعادل اخلاط چهارگانه بدن اثر بگذارد. در طب سنتی، افراد برای جلوگیری از آثار منفی خوراکیهای سرد، از مکملهای گیاهی یا ادویههایی استفاده میکنند که مصلح نام دارند. استفاده از مصلح غذاهای بلغمی باعث میشود هضم غذا برای معدههای سرد آسانتر شده و از تبدیل غذا به چربی و بلغم لزج جلوگیری شود. در کل این روش، هوشمندانهترین و آسانترین راه برای بهرهمند شدن از خواص مواد غذایی بدون تحمل عوارض جانبی آنهاست.
انواع مصلح غذاهای برای بلغمیها
اگر به دنبال بهترین غذا برای بلغمی ها هستید، باید بدانید که حتی مواد غذایی مفید نیز در صورت نداشتن مصلح مناسب میتوانند غلبه بلغم را تشدید کنند. در جدول زیر، لیست کامل رایجترین خوراکیهای سفره ایرانی و بهترین مصلحات آنها را برای شما گردآوری کردهایم:
مثال: اگر فردی با مزاج بلغمی، خیار مصرف کند (که طبیعتی سرد و تر دارد)، بهتر است آن را با کمی نعناع و گلپر میل کند. نعناع و گلپر به عنوان مصلح خیار عمل کرده و از سردی بیش از حد آن میکاهند.
نکته مهم: انتخاب مصلحات مناسب برای هر غذا و فرد، نیازمند دانش و تجربه کافی در طب سنتی است. بهتر است قبل از استفاده از هرگونه مصلح مواد غذایی برای بلغمیها، با پزشک یا متخصص طب سنتی مشورت کنید.
ادویههای مصلح برای بلغمیها
- زنجبیل: یکی از قویترین مصلحات برای گرم کردن بدن است. زنجبیل به بهبود هضم، کاهش التهاب و افزایش انرژی کمک میکند.
- دارچین: طبع گرم و خشکی دارد و برای گرم کردن بدن و بهبود گردش خون بسیار مفید است. دارچین همچنین به کاهش قند خون و بهبود عملکرد مغز کمک میکند.
- زردچوبه: خواص ضد التهابی و آنتیاکسیدانی قوی دارد. زردچوبه به بهبود هضم و کاهش درد مفاصل کمک میکند.
- فلفل سیاه: طبع گرم و خشکی دارد و به افزایش دمای بدن و بهبود گردش خون کمک میکند.
- زیره: طبع گرم و خشک دارد و برای تقویت معده و بهبود هضم بسیار مفید است.
آجیل و دانههای مصلح برای بلغمیها
- گردو: طبع گرم و خشکی دارد و سرشار از امگا 3 است. گردو به تقویت مغز و بهبود حافظه کمک میکند.
- بادام: طبع گرم و خشکی دارد و سرشار از ویتامین E است. بادام به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکند.
- تخمه آفتابگردان: طبع گرم و خشکی دارد و سرشار از ویتامین E است. تخمه آفتابگردان به بهبود خلق و خو کمک میکند.
- کنجد: طبع گرم و خشکی دارد و سرشار از کلسیم است. کنجد به تقویت استخوانها و دندانها کمک میکند.
میوهها و سبزیجات مصلح برای بلغمیها
- انار: طبع گرم و خشکی دارد و سرشار از آنتیاکسیدان است. انار به تقویت سیستم ایمنی بدن و کاهش التهاب کمک میکند.
- انجیر خشک: طبع گرم و خشکی دارد و برای تقویت قوای جنسی مفید است.
- هویج: طبع گرم و خشکی دارد و سرشار از بتاکاروتن است. هویج به تقویت بینایی کمک میکند.
سایر مواد مصلح برای بلغم
- عسل: طبع گرم و تر دارد و برای تقویت بدن و بهبود انرژی بسیار مفید است.
- روغن زیتون: طبع گرم و تر دارد و برای کاهش کلسترول و بهبود سلامت قلب مفید است.
- چای سبز با دارچین و زنجبیل: این ترکیب به دلیل داشتن خواص گرمکننده و آنتیاکسیدانی، برای افراد بلغمی بسیار مفید است.
- عصاره زنجبیل: مصرف روزانه یک قاشق چایخوری عصاره زنجبیل به بهبود هضم و کاهش التهاب کمک میکند
مکانیسم دقیق عملکرد مصلحات هنوز به طور کامل شناخته شده نیست، اما به طور کلی اعتقاد بر این است که مصلحات با تأثیر بر انرژیهای موجود در بدن، به تعادل مزاج کمک میکنند. برخی از نظریهها در مورد مکانیسم عملکرد مصلحات عبارتند از:
- برخی از مصلحات با تغییر خواص فیزیکی غذا، مانند افزایش دمای آن یا تغییر در میزان رطوبت، به هضم بهتر غذا کمک میکنند.
- مصلحات میتوانند با تأثیر بر دستگاه گوارش و تحریک ترشح آنزیمهای گوارشی، به هضم بهتر غذا کمک کنند.
- برخی از مصلحات با تأثیر بر انرژیهای موجود در بدن و برقراری تعادل بین آنها، مانند انرژی گرم و سرد، به تعادل مزاج کمک میکنند.
مصلح مواد غذایی برای بلغمیها
افرادی که دارای مزاج بلغمی هستند، معمولا با سردی و تری در بدن خود مواجهاند. مصرف بیش از حد مواد غذایی سرد و تر مانند بسیاری از میوهها و سبزیجات خام، میتواند این سردی و تری را تشدید کند و باعث بروز مشکلاتی مانند خستگی، ضعف و مشکلات گوارشی شود. استفاده از مصلحات در کنار این مواد غذایی، به بدن کمک میکند تا بهتر بتواند این مواد را هضم و جذب کند و از بروز عوارض جانبی جلوگیری شود. در واقع مصلح مواد غذایی برای بلغمیها با گرم کردن و خشک کردن مواد غذایی سرد و تر به تعادل مزاج کمک میکنند. در ادامه به بررسی هر دسته از خوراکیهای بلغمیزا و مصلح مواد غذایی میپردازیم:
مصلح شیر و ماست برای بلغمی ها
لبنیات به دلیل طبع سرد و تر معمولا یک چالش بزرگ برای افراد بلغمی هستند. برای خنثی کردن سردی لبنیات بهتر است همیشه ماست را با مصلحاتی مثل زنیان یا پونه مصرف کنید. شیر را نیز گرم کرده و با افزودن کمی دارچین یا عسل میل کنید تا از ایجاد خلط در گلو جلوگیری به عمل آید. همچنین برای کاهش اثرات سردی آنها میتوانید از مصلحات زیر استفاده کنید:
- پنیر: همراه با گردو، زیره، یا آویشن
- ماست و دوغ: با نعناع، شوید، یا کمی زنجبیل
- شیر: با عسل، زعفران، یا دارچین
مصلح میوه برای رفع سردی
بسیاری از میوهها مانند هندوانه، خیار، توت فرنگی و پرتقال طبع سرد و تری دارند. برای تعدیل این طبع، میتوانید از مصلحات زیر استفاده کنید:
- هندوانه: با کمی نعناع یا گلپر
- خیار: همراه با هویج، روغن زیتون و ادویههای گرم مانند دارچین
- پرتقال: با کمی عسل یا دارچین
مصلح کاهو، خیار و کرفس برای بلغمی ها
سبزیجات آبدار مثل خیار و کاهو پتانسیل بالایی برای تولید بلغم دارند؛ به همین خاطر استفاده از سکنجبین مایل به گرم برای کاهو و نمک یا نعناع برای خیار الزامی است. کرفس نیز اگرچه مفید است، اما بهتر است با انیسون یا خرما مصرف کنید. بهعلاوه برای کاهش این طبع، میتوانید از مصلحات زیر استفاده کنید:
- کاهو: همراه با گوجه فرنگی، پیاز و کمی روغن زیتون
- کرفس: با هویج و کمی آب لیمو
- خیار: همانطور که گفته شد، با هویج، روغن زیتون و ادویههای گرم مثل نعناع یا گلپر
مصلح برنج برای بلغمی ها
برنج از اصلیترین غذاهای نفاخ و سرد است. مصلح برنج برای بلغمی ها شامل اضافه کردن زیره یا سیاه دانه در هنگام پخت است، این کار باعث میشود رطوبت برنج توسط ادویههای گرم جذب شود و هضم آن برای سیستم گوارش بلغمیها سنگین نباشد. همچنین برخی از غلات مانند برنج و جو طبع سرد و تری دارند. برای کاهش این طبع، میتوانید از مصلحات زیر استفاده کنید:
- برنج: با زعفران، زیره و شوید
- جو: با کمی دارچین یا زنجبیل
مصلح نخود و عدس برای بلغمی ها
عدس طبع سرد و خشکی دارد که میتواند باعث تیرگی پوست و بیخوابی در بلغمیها شود، مصلح آن گلپر و زیره است. نخود با وجود طبع گرم، نفاخ است که بهتر است با زیره یا قرنفل (میخک) بپزید تا نفخ و بادهای شکمی را تحریک نکند. بهعلاوه برای کاهش این طبع، میتوانید از مصلحات زیر استفاده کنید:
- عدس: با کمی زیره و زردچوبه
- نخود: با کمی شوید و نعناع خشک
مصلح مرغ برای بلغمی ها
گوشت مرغ طبع سردی دارد و مصرف مداوم آن بدون مصلح میتواند باعث ضعف مفاصل شود. مصلح مرغ برای بلغمی ها استفاده از ادویههای تند و گرم مثل فلفل قرمز، زنجبیل یا زعفران است. همچنین پختن مرغ با هویج و پیاز به جای رب گوجه فرنگی فراوان، توصیه میکنیم. گوشتهای سفید مانند مرغ و ماهی طبع سردی دارند.
مصلح ماهی برای بلغمی ها
ماهی سردترین نوع گوشت است و بلغمیها نباید آن را بدون مصلحات قوی میل کنند. بهترین راهکار، استفاده از سیر، گردو و خرما بعد از صرف ماهی است. همچنین پخت ماهی به صورت شکمپر با سبزیجات گرم مثل گشنیز و شنبلیله نیز طبع آن را متعادل میکند.
مصلح آجیل و خشکبار برای بلغمی ها
آجیل و خشکبار به طور کلی طبع گرم و خشکی دارند، اما برخی از آنها مانند بادام و پسته طبع سردتری دارند. آجیلهایی مثل مغز بادام خام یا گردوی تازه ممکن است رطوبت معده را بالا ببرند. بهترین مصلح برای این موارد، مصرف مقداری کشمش یا عسل همراه با آنهاست تا انرژیزایی آنها دوچندان شود. در کنار آنها، برای تعدیل طبع میتوانید از مصلحات زیر استفاده کنید:
- بادام: با عسل یا کمی دارچین
- پسته: با کمی زنجبیل یا دارچین
مصلح غذایی در بلغمی ها چطور عمل میکنند؟
مصلحات با ایجاد یک واکنش گرمایی در معده، مانع از انجماد و غلیظ شدن خلط بلغم میشوند. وقتی شما از مصلح مواد غذایی برای بلغمی ها استفاده میکنید، آنزیمهای گوارشی با سرعت بیشتری عمل کرده و از باقی ماندن طولانیمدت غذا در روده (که عامل اصلی نفخ و چاقی است) جلوگیری میکنند.
نکات مهم در استفاده از مصلح غذاهای بلغمی
استفاده از مصلح مواد غذایی برای بلغمیها، روشی موثر و طبیعی برای بهبود غلبه مزاج بلغم است. اما برای بهرهمندی حداکثری از این روش، رعایت برخی نکات ضروری است:
- مشورت با متخصص طب سنتی: قبل از هرگونه تغییر در رژیم غذایی و استفاده از مصلحات، حتماً با پزشک یا متخصص طب سنتی مشورت کنید. متخصص میتواند با بررسی دقیق مزاج شما، مصلحات مناسب را برایتان تجویز کند و به شما در تنظیم یک برنامه غذایی متعادل کمک نماید.
- تعادل در گرمیجات: در استفاده از مصلحات گرم زیادهروی نکنید تا دچار جوش یا خشکی دهان نشوید.
- توجه به طبع فردی: طبع افراد متفاوت است و مصلح مناسب برای هر فرد ممکن است با فرد دیگر متفاوت باشد. به همین دلیل، توصیه میشود که به جای دنبال کردن رژیمهای غذایی یکسان، با توجه به مزاج خود، از مصلحات مناسب استفاده کنید.
- تدریجی بودن تغییر رژیم غذایی: تغییر ناگهانی رژیم غذایی میتواند برای بدن شوکآور باشد. بهتر است تغییرات را به تدریج و با اضافه کردن تدریجی مصلحات به رژیم غذایی خود انجام دهید.
- توجه به کیفیت مواد غذایی: از مواد غذایی تازه و با کیفیت استفاده کنید. مواد غذایی فصلی معمولاً طبع متناسبتری با فصل دارند.
- توجه به پخت و پز: روش پخت و پز نیز میتواند بر روی طبع مواد غذایی تأثیرگذار باشد. به طور کلی، پختن غذا با روغن زیتون، کره حیوانی و ادویههای گرم، به گرم شدن غذا کمک میکند.
- تداوم در مصرف: یک بار استفاده از مصلح معجزه نمیکند و این کار را باید به یک عادت غذایی تبدیل کنید.
با استفاده صحیح از مصلحات، افراد با مزاج بلغمی میتوانند شاهد بهبود قابل توجهی در کیفیت زندگی خود باشند. برخی از این بهبودها عبارتند از افزایش انرژی و کاهش خستگی، بهبود عملکرد دستگاه گوارش، کاهش وزن، بهبود خلق و خو و تقویت سیستم ایمنی بدن. البته به یاد داشته باشید که استفاده از مصلحات تنها بخشی از یک رژیم غذایی سالم است. برای رسیدن به سلامتی کامل، علاوه بر تغذیه مناسب، باید به ورزش، خواب کافی و کاهش استرس نیز توجه داشته باشید.
مصلح مواد غذایی برای بلغمیها به تنهایی کافی است؟
گاهی اوقات غلبه سردی به قدری شدید است که تنها با مصلحات غذایی برطرف نمیشود. در این شرایط، پزشکان طب سنتی در کنار رژیم غذایی، درمان بلغم را از طریق مکملهای گیاهی پیگیری میکنند. در همین راستا شما میتوانید با مراجعه به صفحه دوای بلغم با محصولاتی آشنا شوید که حاوی عصاره غلیظ شده گیاهان گرم هستند و سرعت پاکسازی بدن را چند برابر میکنند.
از میان داروهای فرآوری شده موجود در بازار که دارای مجوز سازمان غذا و دارو هستند، قرص دوای بلغم حاوی زنیان، آویشن شیرازی، سیاه دانه، مصطکی و عسل میباشد و به دلیل تاثیرگذاری موفق، جزو محبوبترین و پرفروشترین داروهای گیاهی به شمار میرود. قرص بلغم نیاک میتواند موجب تعدیل بلغم در معده یا کل بدن شود و در کاهش مشکلاتی مانند نفخ، یبوست، ورم معده، رفلاکس و سردمزاجی موثر است.
از دیگر داروهای ضد بلغم گیاهی موجود در داروخانهها میتوان به موارد زیر اشاره کنیم:
- قرص ضد بلغم نیاک حاوی زنیان، آویشن شیرازی، سیاه دانه، مصطکی و عسل
-
دوای بلغم سینا فرآور حاوی زنیان، آویشن شیرازی، سیاه دانه و مصطکی
جمع بندی
برای مدیریت مزاج سرد و تر، نباید غذاها را حذف کنید و باید آنها را با مصلحات مناسب اصلاح نمایید. استفاده از مصلح مواد غذایی برای بلغمی ها به شما کمک میکند تا بدون تجربه سنگینی، نفخ و چاقی، از تمام گروههای غذایی لذت ببرید و تعادل را به بدن خود بازگردانید.
شما میتوانید جهت خرید قرص دوای بلغم نیاک و سایر محصولات ضد بلغم و انواع بادشکن قوی معده و روده به سایت داروخانه مفیدطب مراجعه کرده و محصول مورد نظر خودتان را سفارش دهید. خرید شما در کوتاهترین زمان ممکن درب منزل تحویل داده خواهد شد.
توجه: مقالات مرتبط با پزشکی و سلامت داروخانه مفید طب از منابع معتبر داخلی و خارجی تهیه شدهاند و صرفا جنبه اطلاع رسانی دارند، بنابراین توصیه درمانی و پزشکی محسوب نمیشوند. در صورتی که مشکل پزشکی دارید، لازم است تا برای تشخیص و درمان به پزشک مراجعه نمایید.
